John Cale

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
John Cale
John Cale
Informasion xenerałi
Nòme vero John Davies Cale
Nasùo/a 9 de marso 1942, Garnant
Xenere muxicałe Art rock
Eticheta discografega ZE Records, SPY Records, Island Records, Rhino Records
Atività prinsipałe muxicante, cantautor
Sito web

John Davies Cale (Garnant, 9 marso 1942, xe un muxicista, cantautor, połistrumentista, conponidor e produtor discografego britanego, conosùo soratuto pa'i so laori ne l'anbito rock (tra cui ghe xe da recordarse del grupo Velvet Underground che gà fondà co' Lou Reed), sìben continuando ła so carièra el gabia po' spasià so altri stiłi muxegałi.

Biografia[canbia | canbia sorxente]

John Cale xe nato a Garnant nel Galles del sud, in una xona un mucio industriałixà del fiume Amman. Co'l jera bòcia el parlava noma ché el gałexe - a cauxa deła forte influensa de so nona materna, che no vołeva ch'el inparase l'inglexe fìn quando no l'à tacà ad andàr a scòła co'l gaveva sete ani. El se gavea scoverto aver 'na gran pasion pa'l viołonseło, cussì el gà studià muxica al Goldsmiths College, University of London. El gà anca organixà un picoło concerto essendo stà influensà da ła corente artistega Fluxus A Little Festival of New Music, el 6 lujo 1963. Inaxonta el gà contribuìo al cortometragio Police Car interesandose senpre de pì a ła sèna avant-garde[1]. Drìoman, finìa l'academia, el ga viaxà atraverso i Stati Unìi par continuàr i so studi muxicałi slargando cussì el so bagàgio de esperiensa, grasie a l'ajuto e a l'influensa de Aaron Copland.

Rivà a New York City, el s'a catà co' vari influenti conponidori intrando in contato co' ła "controcultura" de ła metropołi. El 9 setenbre 1963, in conpagnìa de John Cage e tanti altri, Cale gà parteçipà a 'na maratona pianistica łonga disdòto ore che xe stàda ła prima raprexentasion integrałe de l'òpara de Erik Satie ''''Vexations"''. Dopo la performance, Cale xe aparìo in tełevixion nel spetacoło (show) ''I've Got a Secret''. In seguito el xe intrà a far parte del 'ensemble muxicałe direto da La Monte Young, il Theater of Eternal Music conosùo anca cofà "The Dream Syndicate", (da no confusionarse co' l grupo ani otanta che se ciamava conpagno).

I Velvet Underground[canbia | canbia sorxente]

'Ntel 1965 el fa conosensa co' Lou Reed che a quel tenpo laorava cofà conponidór so comisión de cansónete pop, descoverxendo de aver co' łù ła pasion pa'l sperimentałismo e pa'l rock'n'roll. In conpagnìa de Reed (prima voxe, chitara), Sterling Morrison (baso e chitara) e Angus MacLise (sucesivamente sostituìo da Mauren Tucker (Percusión) forma i "Velvet Underground". El so primo disco (The Velvet Underground & Nico) vien publicà 'ntel 1967, co' ła partecipasión de ła modèła (indrìoman deventàda cantante) Nico; resta ancora ancùo uno dei mejo albun rock de ła storia.

Nel grupo el gà sonà segondo i tòchi, vioła ełetrica, pian e baso ma soratuto, el vołeva un sperimentałismo che smisià al stìłe de Reed rendese tìpego el "son" dei Velvet. I ràdeghi capità 'ntel grupo in ùltima dovùi a l'egocentrismo de Lou Reed (cao del grupo), gavea ròto l'archimìa portando a un segondo disco ("White light/White heat") dai soni pì àcidi, pì "tachénti" e anca pì sperimentałi.

'Ntel 1968, drìo ła publicasión del segóndo albun, Cale gà łasà el posto (in ùltima slontanà da Lou Reed); i do laori drìo in studio (The Velvet Underground e Loaded), registrà dal grupo dopo el sbandón de Cale gà reportà a łigne mełodiche pì decifrabiłi (reciabiłi). Cale gà anca cołaborà co' Nico, Brian Eno e Terry Riley co'i quałi el gà insixo so'l prinsìpio dei ani setanta vari albun. El gà anca prodòto el primo, omonemo LP dei Stooges ('ntel 1969) e 'l primo de Patti Smith, Horses.

Cale gà sonà anca 'ntel primo disco da sołista de Nico del 1967, Chelsea Girl, disco che gaveva canson scrite dal steso Cale, da Reed e da Morrison, che gaveva partesipà come muxicisti ne l'albun. Cale se gà simentà anca come parolièr nei brani Winter Song e Little Sister.

'Ntel 1968, John Cale gà spoxà ła stiłista Betsey Johnson.[2] El matrimonio però no xe stà masa longo e cussi i s'à divorsià 'ntel 1971.

Oltra a conparìr nei primi do albun dei Velvet, Cale gà sonà l'organo[3] nel brano Ocean durante łe sentàe de registrasion par publicàr el quarto disco del grupo Loaded, squaxi do ani drìo ła so insìda da ła formasion del grupo. Infati el jera stà reportàin studio dal manager del grupo Steve Sesnick in un tentativo patòco de darghe ancora foram a quel grupo orixinal che gera i Velvet.[4] Sìben ła version precedente che gaveva anca ła so cołaborasion no xe finìa so' ła finałe de l'albun, la rejistrasion demo de Ocean xe stà po' parte de ła ristanpa slargà del disco Loaded: Fully Loaded Edition del 1997. A ła fìn, altre sinque canzoni inedite registrate da Cale quando ancora era un membro dei Velvet Underground tra il 1967 e il 1968, sono state incluse nelle raccolte di inediti VU (1985) e Another View (1986).

Ła carièra sołista[canbia | canbia sorxente]

Avendo serà l'esperiensa visùa co' i Velvet, John Cale gà decixo de ciapàr 'na carièra da sołista, alternando albun rock a cołaborasion e muxiche da film.


Ani setanta[canbia | canbia sorxente]

John Cale (2006)

Dopo aver mołà el grupo dei Velvet Underground, Cale gà laorà cofà produtor discografego produsendo diversi albun, conprexi i dischi de Nico, The Marble Index, Desertshore e The End. Sucesivamente el gà prodòto l'albun omonemo d'exordio dei The Stooges. El gà partesipà al segondo disco de Nick Drake, Bryter Layter, sonando ła vioła in do canson de l'albun, Northern Sky e Fly.

'Ntel 1970, inaxonta a ła so carièra cofà produtor, Cale gà tacà a registrare i so albun da sołista. El primo disco, Vintage Violence, a despèto del titoło gà muxeghe folk-pop, abastansa łontane dal stiłe sperimentałe mostrà nei Velvet Underground. In seguito, el gà cołaborà co' el conponidor clasego, Terry Riley, a ła conpoxision strumentałe Church of Anthrax. I so esperimenti co' ła muxega clasica xe andà 'vanti 'ntel nel 1972 co' el segondo albun da sołista The Academy in Peril.

'Ntel 1972, el gà firmà un contrato co' ła Reprise Records. The Academy in Peril xe stà pròpio el primo progeto sviłupà par la Reprise. El disco drìoParis 1919 (1973) xe un ritorno a un stiłe più convensionałe. Paris 1919, albun dei testi criptici e conplesi, xe retenùo el so caołavoro.[5]

El laoro de Cale come produtor xe continuà 'ntel 1974 co'l gà firmà par laIsland, ocupandose dei dischi de Squeeze, Patti Smith, The Modern Lovers e Sham 69. Durante sto perdio, el xe stà anca scovridor de tałenti par la Island.

Tornà da nòvo in Gran Bretagna, Cale gà publicà 'na serie de albun che se moveva so' na nòva diresion. Łe so òpare xe deventàe tètre e dark, speso che portava un senso de agresività latente e morboxa. Ła triłogia discografega - Fear, Slow Dazzle, e Helen of Troy xe stà registrà co' altri de ła scudarìa Island cofà Phil Manzanera e Brian Eno dei Roxy Music, e Chris Spedding. Sta faxe de ła carièra muxicałe de Cale xe enblematicamente raprexentà da ła so disturbante cover del clasico de Elvis Presley Heartbreak Hotel, che se cata sia 'ntel Slow Dazzle che 'nte l'albun live June 1, 1974, registrà co' Kevin Ayers, Nico ed Eno, e da ła so performance in Leaving It Up To You, 'na salvàdega tacàda ai mass media conservà orixinalmente 'ntel disco Helen of Troy (1975), ma prèsto scartà da łe ristanpe drìo de l'albun forse par i referimenti ne ła canoson a ła sasinàda de Sharon Tate.

'Ntel 1977, el gà publicà l'EP Animal Justice. Łe so exibision dal vivo, speso de gran spesor, se asociava ben a ła nasente sèna punk rock. Cale gà scomissià so'l palco a uxàr 'na mascàra da hockey so giàso (vedare ła covertina de ła racòlta Guts del 1977). Sto solook gà antisipà de diversi ani el film Venerdì 13, dove Jason Voorhees, el cativo de ła serie, sfogia 'na mascàra conpagna. Durante un concerto, el gà copà un połàstro vivo co' 'na manèra, e 'l so grupo gà łasà el palco in segno de protesta. El baterista de Cale, un vegetarian convinto, xe stà cussì descomodà da l'evento da łasàr el grupo. Indrìoman Cale gà ameso che stiso senegiaménti de siménto de l'epoca gera da ricondurse ad un masìso utitiłxo de cocaina.[6]

'Ntel dìsenbre 1979, el lìgame de Cale co' l'ètica punk gà avùo el so pico co' ła publicasion de l'albun Sabotage/Live. El disco, rejistrà dal vivo al CBGB in xugno, gà forti performance vocałi e strumentałi.

Ani otanta[canbia | canbia sorxente]

'Ntel 1981, Cale xe pasà a ła A&M Records e gà provà a trovàr un son pì comerciałe co' l'albun Honi SoitHoni Soit]]. Andy Warhol s'à ocupà de ła grafega de coertina, el design xera in bianco e negro, ma contro ła vołontà de Warhol, Cale ghe gà vosùo far cołoràr. El nòvo corso no gà avùo suceso, e 'l so raporto co' ła A&M xe finìo. Ai tenpi, Cale gà spoxù ła so tersa mugèr, Rise Irushalmi. (I so primi do matrimoni gera stài rispetivamente co' Betsey Johnson e con Cynthia Wells, megio conosùa cofà "Miss Cynderella" de łe The GTOs).

Indrìoman, el gà firmà un acordo co' ła Ze Records, eticheta ch'el gaveva contribuìo a creàr e che gavea zontà anca ła Spy Records, 'na caxa discografega che John Cale gavea fondà in conpagnìa de Jane Friedman. L'ano drìo, Cale gà rełasà ''Music for a New Society''. Dobòto pasà sensa rimarco, el disco xe ancùo considerà da ła critica uno dei mejo laori sołisti de Cale[7].

L'albun drìo, ''Caribbean Sunset'', senpre so Ze Records, xe un laoro pì acesibiłe fasendo un paragon a ''Music for a New Society'', ma par çerti versi ancora votà a ła sperimentasion dei soni. El disco no xe mai stà restanpà in CD.

Provando co' un ultimo tentativo de raxonxer el suceso a livèło comerciałe, Cale gà registrà l'albun Artificial Intelligence par la Beggars Banquet records. El disco, scrito in cołaborasion co' Larry "Ratso" Sloman, xe caraterixà dal son dei sintetixatori e de ła baterìa ełetronica e da atmosfere un mucio pop. Purmasa par Cale, anca el tentativo de sfondràr no gà avesto suceso, anca s'el singoło estrato da l'albun Satellite Walk s'avea vadagnà ła temporanea çełebrità.

Ani novanta e domiłe[canbia | canbia sorxente]

John Cale (2010)

'Ntel 1990 co' Lou Reed el gà publicà Songs for Drella, albun de comemorasion de l'amigo Andy Warhol; xe stà infati Warhol el promotor del so progeto artistego: xe stà el pare che gà sernìo el nome del grupo, sua xe stà anca ła famoxa covertina co' ła banana "sbuciabiłe", pol darse che fusse stà sua l'idea de asociar el grupo ła voxe de Nico.

'Ntel 2000 el firma ła cołona sonora del film American Psycho.

'Ntel 2003 el torna a publicàr nòvo material co' l'albun HoboSapiens, sta volta influensà da ła muxica ełetronica moderna e de l'alternative rock. El disco gà risevùo boni riscontri e xe stà co-prodoto da Cale in conpagnìa de Nick Franglen del Lemon Jelly. Al disco indrìoman xe stà publicà 'ntel 2005 l'albun BlackAcetate.

Ancora in atività pasai più de 40 ani, John Cale ghe gà dà a łe stanpe de recente 'na racòlta live (Circus Live, 2007), che ło gà ocupà in un gran tour eoropeo, co' łe do tape itałiane de Miłan e Urbin (Teritorio Muxicałe.

Discografia[canbia | canbia sorxente]

Co' i Velvet Underground[canbia | canbia sorxente]

Sołista[canbia | canbia sorxente]

Cołaborasion[canbia | canbia sorxente]

Cofà produtor[canbia | canbia sorxente]

Note[canbia | canbia sorxente]

  1. Fluxus Codex, Jon Hendricks, Harry N. Abrams, 1988, pag.221
  2. Jason Schneider. «John Cale The Velvet Evolver», Exclaim!, November 2005. URL consultato in data 19 marzo 2009.
  3. Fricke, David. Note contenute nel booklet del CD Loaded: Fully Loaded Edition, 1997
  4. Fricke, David. Note contenute nel booklet del box set Peel Slowly and See, 1995
  5. Paris 1919 su Allmusic.com
  6. Mitchell, Tim Sedition and Alchemy : A Biography of John Cale, 2003, ISBN 0-7206-1132-6
  7. Music for a New Society tratto da Allmusic.com