Gideon Sundbäck

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sta pajina xè orfana
Sta pajina xè orfana, overo priva de cołegamenti in entrata da altre pajine
Inserissighene almanco uno pertinente e cava l'avixo
Gideon Sundback.jpg

Otto Fredrik Gideon Sundbäck

Otto Fredrik Gideon Sundbäck (Jönköping, 24 apriłe 1880Meadville, 21 giugno 1954) xe stà un ingegnere svedese naturałizà statunitense.Vien ricordà pà'l so decixivo ruoło inte ło sviłupo de ła serniera lanpo[1].

Biografia[canbia | canbia sorxente]

Infansia e studi[canbia | canbia sorxente]

Nato a Jönköping, inte'l sud de ła Svesia, Sundbäck svolse qui i so studi inferiori par poi trasferirse in Xermania, 'ndove inte'l 1903 se laureò in ingegneria al Połitecnico de Bingen am Rhein. In seguito, inte'l 1905, emigrò inte i Stati Unii de ła Mèrica[2], 'ndove scominsiò a laorare preso ła Westinghouse Electric in Pennsylvania.

L'invensione de ła serniera[canbia | canbia sorxente]

Schema orixinałe del breveto del "fermo separabiłe" (ła moderna serniera lanpo) de Sundback, depoxità inte'l 1917

Asistente tecnico eletrotecnico, inte'l 1906 xè stà asunto a ła Universal Fastener Company de Hoboken, New Jersey. Łe bone capasità inte'l dixegno e 'l matrimonio có Elvira Aronson, fioła del responsabiłe projeti, i gà condoto Sundback fino a ła poxision de projetista capo a ła Universal có 'l conpito de mijorar ła serniera lanpo sviłupà dall'ingegnere 'mericano Whitcomb Judson. Tałe modèło, all'epoca in produsion, jera baxà su un sistema de unsini e anełi, e tendeva a separarse masa fasilmente. I primi tentativi de Sundback, anca łori 'ncora baxài su un sistema a unsini, i fu insodisfacenti, in quanto i gaveva prexentà senpre ło steso difeto del modèło de prima.

Quando ła mojér de Sundbäck morì, inte'l 1911, el marto, adołorà, se dedicò totalmente ai do dixegni e, prima del disenbre 1913, 'l gaveva catà na sołusion al problema de ła stabiłità de ła ciuxura: un sistema baxà su dentełi picenini intersecantixi ansiché su unsini e gansi, par questo ciamà dal so inventor "Hookless Fastener N° 1". Gideon Sundbäck aumentò el numaro de elementi de ligatura, da quatro pr połice, a diexe o undexe e ghè xè vegnùo inamente l'idea de fisare ła serniera so do nastri de stofa par senplificarne l'instałasion, aumentando l'apertura par i denti guidai del cursore unico[3].

Inte'l 1914 Sundbäck mijorò ła so invension inte un novo modèło, ciamà "Hookless N° 2", che jera de fato el prototipo conpleto de ła moderna serniera lanpo. In sta nova version, ła parte terminałe de ciascun denteło ła gaveva na foseta all'estremità inferiore e na punta picenina conica all'estremità superiore; tałi elementi, in dentełi oposti, se intersecava a visenda quando łe do estremità de ła serniera łe vegneva avisinae e poste a contato dal pasagio del cursore. Tałe sistema asicurava n'otima prexa de łe do estremità, parmetendone na ciuxura otimałe.

El breveto par "el fermo separabiłe" fu rejistrà inte'l 1917[4] preso l'ufiso breveti statunitense, col numaro 1219881. In queło steso ann un sarto de New York utiłixò el novo congegno par na sintura có tasche data in dotasion ai marinai 'mericani. In quell'ano łe xè stàe vendùe 24 000 ciuxure lanpo.

Ultimi ani[canbia | canbia sorxente]

Sundbäck sviłupò anca i machinari par ła produsion industriałe de ła so neonata serniera lanpo e divene prexidente de na società ciamà Lightning Fastener Company, có sede a Ontario, Canada, pur continuando a risiedere inte i USA e mantenendo ła citadinansa statunitense. Morì inte'l 1954 par 'n ataco de cuore inte ła sità de Meadville, in Pennsylvania, e fu sepelìo inte'l simitero locałe.

Riconoscimenti[canbia | canbia sorxente]

In vita, Sundbäck risevete ła medaja d'oro de ła Reale Accademia Svedese de Sciense Ingegneristiche (Kungliga Ingenjörsvetenskapsakademien) inte'l 1951. Dopo ła so morte, in riconosimento dei so meriti cofà inventor fu incluxo inte ła National Inventors Hall of Fame statunitense.

El 24 apriłe 2012, in ocaxion del 132° aniversario de ła so nasita, Google ghè dedica un Doodle.[5]

Breveto del 1917[canbia | canbia sorxente]

Breveto 'mericano de Sundbäck (U.S. patent #1,219,881) dimandà inte'l 1914 e aprovà inte'l 1917:

Note[canbia | canbia sorxente]

  1. Gideon Sundback In National Inventors Hall of Fame
  2. Inventing the 20th century: 100 inventions that shaped the world : from the airplane to the zipper , NYU Press,
  3. ''History of the Zipper'' (Thomas Publishing Company). Thomasnet.com. URL consultà el 2012-04-23.
  4. ''Gideon Sundback'' (Inventors & Inventions). Design-technology.info, 2008-07-26. URL consultà el 2012-04-23.
  5. Gideon Sundback aniversario: Doodle a xip par "verxare" Google soveratonews.com