Ténpio roman

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.

Intrà łe vàrie struture de culto tìpeghe de ła rełijon romana, cofà altari e sacełi, el pì inportante edifiso sacro de ła Roma antiga el ze el ténpio (roman).

Etimołozia[canbia | canbia el còdaxe]

Ła paroła ténpio ła deriva dal tèrmano latin templum, che tutavia no ła denòmena l'edifiso, ma un liogo consacrà, orientà seguendo i ponti cardenałi, secondo el rito de l'inauguratio e che el corisponde al spàsio sacro del sieło. Par parlar de l'edifiso sacro el vegnea doparà el tèrmano aedes, ła caza del dio.

Caratarìsteghe[canbia | canbia el còdaxe]

L'architetura romana sacra insieme co cuełe grega e etrusca łe se influensa resiprocamente anca se ognuna ła ga dei caràtari partegołari.

La pì marcada difarensa del ténpio roman in confronto al ténpio grego ła ze ła so soraełevasion su un alto pòdio, acesìbiłe da na scałinada de frecuente frontałe. In pì se tende dar pì inportansa a ła faciada, col retro che el ze de frecuente petà co un muro de serajo, (recinsion) e privà par tanto de cołone.

I órdeni architetòneghi pì doparai i zera stai cueło corìnsio, el iònego, el tuscànego e el conponesto.

Le cołone łe ze de sòłito lise par i capitełi tuscàneghi, e łe ze conponeste e scanałae par chełi altri tipi.

I materiałi doparai inte l'edilìsia tenplare romana i zera stai el tufo, el legno e i matoni crùi in età arcàega. Da l'età republegana ła ze sta adotada l'òpara cuadra in tufo e travertin, mentre in època inperiałe el ze sta doparà anca el marmo.

Tipołozia[canbia | canbia el còdaxe]

Tipołozia dei tenpli

I vari tipi de tenpli i połe vegner dividesti:

Costrusion[canbia | canbia el còdaxe]

La ezecusion del ténpio el zera scandia da sìncue faze:

  1. votum, promesa de ła costrusion del ténpio a un dio, zeneralmente par sùplega o rengrasiamento par via de bataje, lote interne o catàstrofe naturałi;
  2. locatio, ła decizion del liogo de ła costrusion del ténpio;
  3. inauguratio, prima de ła costrusion el liogo predecidesto el vegnea dełimità e sacrałizà dai Auguri;
  4. consecratio, finia ła costrusion, i Pontefisi i consacrava el ténpio a ła divinità;
  5. dedicatio, ła dèdega ufisałe al dio, che in cuel dì (dies natalis) el vegnea sełebrà co serimònie anuałi.

Funsion[canbia | canbia el còdaxe]

Da ła parspetiva sacrałe el ténpio ła zera ła caza del dio, el liogo sacro deputà a łe serimònie e a łe preghiere e inte el cuało i vegneva tegnesti i ojeti votivi oferti dai fedełi.

La prinsipałe caraterìstega de ła rełijon romana, che ła zera inseparabilmente ligada a ła sfera pùblega, catando conferma inte el dòparo dei tenpli cofà lioghi inte i cuałi łe vegnea fate atività anca no-rełijoze, cofà łe sentae del Senato.

Tìpeghi ezenpi i ze el ténpio de Zove inte el Canpidojo, davanti al cuało ghe se fermava davanti i cortei trionfałi, e el ténpio de Saturno, andove che el zera tegnesto l'eràrio e sora del cuało pòdio i zera picai i documenti pùbleghi.

Voze rełasionae[canbia | canbia el còdaxe]

Modeło:Rełijon romana

Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Ténpio_roman&oldid=1084503"