Statìstega

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
On exenpio de grafego statistego par ƚa raprexentasion dei dati ciapai sù: Popoƚasion par età e seso a Mojan Veneto (2007).

Ła statìstega ła xé na siensa, che ga ƚa so derivasion da ła matematega, che ƚa se òcupa de studiare e descrivare ła realtà dei fenomani n'tei so aspeti de rilevasion numerica. Ła tira fora łe so regołe e łe so valutasion cuałitative atraverso l'anałisi dei riłevamenti quantitativi, sełesionai par ben.

Coła paroła statìstega, inte 'l parlar de tuti i dì, se vołe indicare senplicemente dełi risultadi numerici (łe statìsteghe riciamae inte łi tełegiornałi, ad esenpio: l'inflasion, el PIL eçe.) de un proceso de sintesi dełi dati osservai.

Descritìva e Infarensiałe[canbia | canbia el còdaxe]

Ła siensa statìstega ła se soradifarensia in dò rame prinçipałi:

Ła statìstega descritìva[canbia | canbia el còdaxe]

Ła statìstega descritìva ła se pone come obietivo queło de sintetizare i dati par mexo de strumenti grafici (diagrami a bare, a torta, istogrami, scatołe a bafi ciamae anca boxplot) e indeçi (indicatori statìsteçi , indicatori de posizion come ła media, de variasion come ła variansa e ła conçentrasion, de corełasion, eçe.) che łi descrive i aspeti prinçipałi dei dati osservai.

Ła statìstega inferensiale[canbia | canbia el còdaxe]

Ła statìstega infarensiałe, inveçe, ła çerca de far afermasion estendendo a casi generałi łe ipotesi formułae con l'oservasion dei dati; infati ghe xè na posibiłità de sbajare dovua ała natura teòrica (ła lege probabiłistega) del fenomeno che se osserva. Ła conosiensa de sta natura ła parmeterà de far dełe prevision (se pense, ad esenpio, che quando se diçe che "l'inflasion del pròsimo ano ła gavrà na çerta entità" deriva dal fato che esiste un modeło so l'andamento del'inflasion otegnuo da tècniche inferensiałi). Ła statìstega inferensiałe ła xè fortemente legà ała teoria deła probabiłità. Ła statìstega inferensiałe ła se sudivide inte altri capitołi; i pì inportanti łi xé ła stima puntuałe, ła stima intervałare e ła verifega dełe ipotesi.

Aplicasion[canbia | canbia el còdaxe]

La statistega ƚa serve dovuncue ƚa sia neçesaria una de ƚe condision che vien:

  • fare na grumada o na muciada ordenada, scrivua in manjiera conprensibiƚe e a na laorasion dei dati pì variegai,
  • Descuerxare posibiƚi leji che ƚe regoƚa i dati, che tante olte i pare insenbrai soƚo n'te l'aparensa e operarghine el confronto.
  • Definir na variabiłe de riferimento, che la ciapa difarenti vaƚori definibiƚi n'te on çerto intervało de variasion.Varda anca

Se vardee anca[canbia | canbia el còdaxe]

Controło de autoritàLCCN (ENsh85127580 · GND (DE4056995-0 · NDL (ENJA00573173