Sarah Bernhardt

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Sarah Bernhardt fotografà da Félix Nadar

Sarah Bernhardt (Parixe, 22 de otobre 1844Parixe, 26 de marso 1923) ła xe sta na çełebre ator fransexe. El so vero nome el zera Rosine Bernardt.

Soranominà La voix d'or ("Ła voxe d'oro") e Ła divina, Sarah Bernhardt ła xe considerà come ła pì granda atrice del XIX secoło. Col so fasino provocante e misterioxo, el so straripante tenperamento senico e el so ecentrico stiłe de vita, ła Bernhardt ła xe entrà de merito inte el mito.

Vita e cariera[canbia | canbia el còdaxe]

Finìi i studi al Conservatorio inte el 1862, ła ga fato parte de ła Comédie-Française che ła ga po' abandonà inte el 1866 per l'Odéon. Ła xe sta scoverta so łe sene de "Le Passant" de François Coppée inte el 1869 e ła ga trionfà come regina del "Ruy Blas" inte el 1872; tałi interpretasion i ła ga portà a esare riciamà da ła "Comédie Francaise" dove ła ga interpretà Phèdre inte el 1874 e Hernani tre ani dopo, inte el 1877.

Inte el 1880 ła se ga dimeso co on serto scandało del «Français» e ła ga creà ła propria conpagnia teatrałe, co ła quałe ła xe partìa par l'estaro, dove ła xe riusìa a far fortuna. A New York ła ga incontrà Thomas Edison e ła ga registrà sora on siłindro sonoro un brano del Phèdre. Rientrata in Fransa, ła ga direto el Teatro del Rinasimento dal 1893, po' el Teatro de łe Nasion dove ła ga interpretà Ła signora de łe Camelie. Ła so soferta e incixiva interpretasion del traxico personaj de Margherita Gauthier ła xe sta probabilmente ła so mejo prova de atrice.

Ła Bernhardt ritrata da Jules Bastien-Lepage (1848-1884) inte el 1879.

'Nel diçenbre del 1894 ła ga domandà a Alfons Mucha de dixegnare i propri manifesti. I sucesivi siè ani de cołaborasion i ga dà on secondo momento de splendor a ła so cariera che, verso ła fine, ła ga vista inpegnà anche come attrice per il cinema muto. El primo film indove ła ga recità el xe sta El dueło de Amleto inte el 1900. Ła ghe he ga girà oto, de cui du autobiografeghi. Ł'ultimo, Sarah Bernhardt a Belle Isle (1912) el descrive ła so vita quotidiana. Inte el 1914 a ghe xe sta conferia ła Łegion d'Onore. Ł'anputasion de na ganba inte el 1915, quando l'atrice ła gaveva 70 ani, non ła ghe inpedìo de continuare a recitare da sentà.

Ła so vita privata ła xe sta pitosto "vivace". A vinti ani, da na rełasion co on nobiłe belga, Charles-Joseph-Eugene-Henri, Principe de Ligne, ła ga avù el so unico fioło, Maurice Bernhardt, che el xe diventà scritor. Sucessivamente, ła ga avù difarenti amanti, tra cui artisti del całibro de Gustave Doré e Georges Clairin, atori come Mounet-Sully e Lou Tellegen. Inte el 1882 ła se ga sposà a Łondra co on cołega de orixini greche, Aristides Damala, che el zera però dipendente da ła morfina, cusì ła so rełasion ła xe durà pochisimo. Sarah ła xe restà comunque legalmente so mujer fin a ła morte del xovane ator, che ła xe avegnua inte el 1889 a l'età de 34 anni.

Ało s'ciopar de l'Afare Dreyfus, Sarah ła ga dà el so sostegno a Émile Zola.

Sarah Bernhardt ła ga publicà difarenti livri e opare teatrałi e ła xe sta inoltre tra łe fonti de ispirasion par el personajo de l'atrice La Berma, descrita da Marcel Proust inte Alla ricerca del tempo perduto. Ł'influensa ła xe sta cusì neta che Proust el ga speso ciamà el personajo inte łe so łetare "Haras", l'inverso de Sarah.

Teatrografia[canbia | canbia el còdaxe]

Sarah Bernhardt inte el ruoło de Marguerite Gautiere (La dame aux camélias)
Sarah Bernhardt inte el ruoło de Théodora de Victorien Sardou (fotografà da Nadar inte el 1882)

Film[canbia | canbia el còdaxe]

  • 1900 : El Dueło de Amleto
  • 1908 : Ła Tosca
  • 1911 : Ła Signora de łe Camelie (Camille)
  • 1912 : Adrienne Lecouvreur
  • 1912 : Elisabeth Reina d'Inghiltera
  • 1912 : Sarah Bernhardt a Belle-Isle ('nte l'interpretasion de sé stesa)
  • 1915 : Mères Françaises (on'infermiera de ła Croce Rosa)
  • 1915 : Ceux de chez nous (biografico)
  • 1916 : Jeanne Doré
  • 1923 : La Veggente (non finìo)

Opare[canbia | canbia el còdaxe]

  • Dans les Nuages, Impressions d'une Chaise Charpentier(1878)
  • L'Aveu, drame in un acte in prose (1888)
  • Adrienne Lecouvreur, drame in six actes (1907)
  • Ma Double vie (1907)
  • Un Cœur d'homme, pièce in quatre actes (1911)
  • Petite idole (1920)
  • L'Art du Théâtre: la voix, le geste, la prononciation, etc.

Bibliografia[canbia | canbia el còdaxe]

Altri progeti[canbia | canbia el còdaxe]

Łigamenti foresti[canbia | canbia el còdaxe]

Controło de autoritàVIAF (EN68925417 · ISNI (EN0000 0003 6863 4272 · LCCN (ENn80057050 · GND (DE118509896 · BNF (FRcb11891564d (data) · BNE (ESXX972653 (data) · ULAN (EN500167455 · NLA (EN35017945 · BAV ADV10189882 · NDL (ENJA00620359 · WorldCat Identities (ENn80-057050
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Sarah_Bernhardt&oldid=999368"