Ladìnia

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Infobox de Zeografia fìzegaLadìnia
Colfosco and Sella group.jpg
Cànbia el vałor in Wikidata
SorteTeritòrio Cànbia el vałor in Wikidata
Liogo
Rejon aministrativaAlto Àdexe (Itàlia) Cànbia el vałor in Wikidata
 
Dati e sifre
Àrea1 191 km² Cànbia el vałor in Wikidata

Ła Ladinia xe ła rejon dołomìtega indoe che xe parlada ła łéngua ladina. No ghe xe mai stà reconosimenti ofiçiai o enti aministradivi corispondenti ała Ładinia.

Ła cavedal xe consideràda Cortina d'Anpezo (Anpezo)

Pavion[canbia | canbia el còdaxe]

El pavion Ładino xe nasesto el 5 majo 1920 in ocaxion de na protesta dei raprexentanti locai contro el Tratà de Saint-Germain che no el riconossea al popoło ładino el dret al'autodeterminasion. El pavion prexentà jera fato de tre bande orixontai seleste-bianco-verdo che łe simbołejava ła natura de łe Dołomiti: El verdo dei prai e dei boschi, el bianco de ła neve che coerxe łe Dołomiti e el seleste del siel. Intel periodo fassista el jera stà deciarà ilegal dal Goerno Itałian.

Zeografia[canbia | canbia el còdaxe]

Teritori ex asburgheghi de łéngua ładina.

El teritorio de ła Ladinia se stende pa' sirca 1.200km2, e el xe ocupà patoco da łe Dołomiti. Intel sentro se stende el Masiso del Sella, ndoe che se dirama łe sincoe vai ladine: Val di Fassa (Fascia) in Trentin, Val Gardena (Gherdëina) e Val Badia (Gran Ega) in Alto Adexe e Livinallongo (Fodom) Val d'Anpezo]] in Vèneto.

Łe prinsipai vete ladine xe ła Marmolada (Marmolèda), l'Antełao e ła Tofana de Meso.

I corsi d'acua ładini xe tuti de caratare torentisio. L'Aviso, che nase dal giaser de ła Marmołada, l'è el piasè longo e quel co ła major portada d'acua. Altri fiumi inportanti xe el Cordeol e el Boite che el moja Cortina.

Aministrasion[canbia | canbia el còdaxe]

Aministrativamente ła Ladinia xe spartia tra do rejon, tre provinse e vari comuni xeneralmente cei.

Comuni ladini[canbia | canbia el còdaxe]

Comuni In ladin Provinsa Superfise Popolasion (1)
Cortina d'Ampezzo Anpezo Belun 254,51 km² 6.150
Ortisei Urtijëi Bolxan 24 km² 4.569
Badia Badia Bolxano 82 km² 3.237
Marebbe Mareo Bolxan 161 km² 2.684
Moena Moena Trento 82 km² 2.628
Selva di Val Gardena Sëlva Bolxan 53 km² 2.589
Pozza di Fassa Poza Trento 73 km² 1.983
Canazei Cianacei Trento 67 km² 1.844
Santa Cristina Valgardena S. Crestina-Gherdëina Bolxan 31 km² 1.840
San Martino in Badia San Martin de Tor Bolxan 76 km² 1.727
Livinallongo del Col di Lana Fodom Belun 99 km² 1.436
Corvara in Badia Corvara Bolxan 42 km² 1.266
La Valle La Val Bolxan 39 km² 1.251
Vigo di Fassa Vich Trento 26 km² 1.142
Campitello di Fassa Ciampedel Trento 25 km² 732
Soraga Sorèga Trento 19 km² 677
Mazzin Mazin Trento 23 km² 440
Colle Santa Lucia Col Belun 15 km² 418
TOTAL - - 1.191 km² 36.613
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Ladìnia&oldid=1061798"