Gramadega

La gramadega el xe el studio de łe norme e dei prençipi che i goerna ła doparasion de łe lengue e de l'organixasion de parołe drento a de łe fraxe e altri costituenti sintateghi. Cusita se denomena anca a ła union de regołe e prençipi che łe goerna on lenguajo speçifego, cusì che ogni łengua ga la so propia gramadega.

La gramadega ła xe parte del studio pì xenerałe de ła lengua, ciamada lenguistega. Clasegamente, el studio na lengua el xe dividesto in cuatro łivełi:

łiveło fonetego - fonołoxego
łiveło sintatego - morfołoxego
łiveło lesego - semantego
łiveło pragmatego

Clasefegasion gramadegałi

Le categorie prinçipałi łe xe:

Agetiu: la xe cheła paroła che serve par descrivare come che łe xe chełe robe.
Averbi: la xe cheła parola doparada par modifegare o determenare el signifegà de altre categorie gramadegałi, sołitamente ajetivi ma anca altri averbi, o par fin na intiera fraxe.
Sostantivo: la xe cheła parte de ła frase che indega na persona, posto, animałe o idea.
Verbo: la xe cheła parte che ła esplega na asion che el sojeto el fa o ła sorbise,^[1] l'esplega l'estistensa o on stato del sojeto e el raporto intrà el sojeto e el nome del predegà verbałe.^[2]
Articoło: el ze un morfema de ła clase dei determenanti che el conpagna un nome comun e el ghene spesìfega ła entità.
Prepoxision: ła xe cheła parte invariabiłe del discorso che ła serve par łigare parołe e fraxe, speçifegandoghene el raporto intrà de łore e ła funsion sintatega de ła paroła, locusion, fraxe che ła ghe njien dopo.
Conxunsion: ła xe na paroła invariabiłe inte el tenpo e inte el numaro che ła serve par crear on cołigamento o na rełasion intrà do parołe, sintagmi o fraxi en un discorso dandoghe on neso.
Interjesion: ła xe cheła parte del discorso che ła esplega on emosion del parlante, in manjiera direta. Inte ła lengua scrivesta, xeneregamente, ła xe seguia da on ponto esclamadivo^[3] par far rivare al interłocudore ła rapidità e el tono de l'espresion.

Notasion

↑ sorbire = l'asion ła toca el sojeto. In altre lengue:(ES) Subir - (IT) subire
↑ Serianni, 2010, cit., p. 379.
↑ In lengue come el spagnoło, se costuma metare anca el punto esclamadivo che preçede.

Altri projeti

Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so gramàtega
Scholia el detien schemi gràfeghi so Gramadega

Controło de autorità	LCCN (EN) sh85056259 · GND (DE) 4021806-5 · BNF (FR) cb12042781h (data) · NDL (EN, JA) 00561024

[1] sorbire = l'asion ła toca el sojeto. In altre lengue:(ES) Subir - (IT) subire

[2] Serianni, 2010, cit., p. 379.

[3] In lengue come el spagnoło, se costuma metare anca el punto esclamadivo che preçede.

[1]

[2]

[3]