Salta al contegnùo

Evanzełista

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Cheło che te ghè schcià el rimanda a sta voxe, parché el xe on so sinònemo o el vien esplegà cuà drento. rimandamento da Evanxełista
I cuatro evanzełisti

Evanzełista[1] el xe el nome che se identifega łe catro parsone che ga scrito i Vanzełi, ciamà anca evanzełisti che i ze Matio, Marco, Łuca e Joani.

Fonte cristiana

[canbia | canbia el còdaxe]

Łe fonti pì antighe che fa riferimento ai vanxełisti łe vien da san Ireneo de Łion, che inte el so Adversus Haereses, scrito inte'l II secoło, tanto curto, cosità informà su sti personaji:


Iconografia

[canbia | canbia el còdaxe]

Tante volte i evanzełisti i ze raprezentà co sinbołi de'l "tetramorfo" che i aparise inte łe profesie de Ezechiełe:


reciapà dopo inte ł'Apocałise de Joani:


Da notar che in Ezechiełe onun vivente el gà cuatro musi, o mejo tute e cuatro łe somejanse, a difarensa dei cuatro e ripostà inte ł'Apocałise.

Dal prinsipio de ste descrision de ła maniera che i so vanzełi scomisia ła propria narasion, ìli i vien asocià a sti sinbołi:

  • Matìo ze rafigurà come omo ałà (el somejà a on anzeło: tute łe figure łe xe de fato ałade). El Vanzeło de Matìo el ze cueło che mete in evidensa l'umanità de Cristo (El fioł de ł'Omo, come el vien tante volte indicà). El testo el scomisia co ła descendensa de Jexù e, drio, conta ła so jovinesa, notando el so łato uman.
  • Marco el ze rafigurà come on łeon ałà. Inte'l Vanzeło segondo San Marco vien majormente indicà ła ragałità, ła maestà de Cristo: in particołar i numarosi miracołi pronunsià ła siera de Cristo che vinse el małe. In pì ze proprio sto Vanxeło che parła de ła voze de san Joani Batista che, inte'l dezerto, se alsa na somejansa a on sìgo (de on łeon proprio), avisando ai omini ła venuda de Cristo. Se varda anca «Vox clamantis in deserto».
  • Łuca el ze rafiguà come on ałà, o come on vedeło, sinvoło de teneresa, dolsesa e bonario, carateri destinti da sto Vanzeło par descrision e teołojia.
  • Joani el ze rafigurà come na acuiła. Inte'l so Vanzeło de fato se gà na vizion majormente teołozega e ł'ora el ze cuel che gà ła vista pì culminà. Ł'acuiła ła ze cueła che zoła pi in alto de tuti i eseri, ła połe vardare el sołe sensa orbarse, o vedere i siei, verso Dio. El Vanzeło de San Joani de fato se verde co parołe de forte caricadura spirituałe:


Gałaria de łe someje

[canbia | canbia el còdaxe]

Altri projèti

[canbia | canbia el còdaxe]


Controło de autoritàLCCN (ENsh85045946 · BNF (FRcb12364644f (data)
  1. sevente altre varianse e grafie anca evanxełista e vanxełista
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Evanzełista&oldid=1173167"