Ìxołe de ła Sonda

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Infobox de zeografia fìzegaÌxołe de ła Sonda
SundaIslands.A2003242.0225.500m.jpg
Cànbia el vałor in Wikidata
SorteGruppo di isole (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Parte dearcipelago malese (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Liogo
Rejon aministrativaIndonèzia Cànbia el vałor in Wikidata
Popołasion192000000
2°S 110°E / 2°S 110°E-2; 110 (ìzołe de ła Sonda)Coordinae: 2°S 110°E / 2°S 110°E-2; 110 (ìzołe de ła Sonda)
Bagnà daOsèano Indian Cànbia el vałor in Wikidata
Altitùdene4 095 m Cànbia el vałor in Wikidata
Àrea1 700 000 km² Cànbia el vałor in Wikidata


Łe ìzołe de ła Sonda (in indonexian e małexe Kepulauan Sunda) el xe un arsipełago de ła Axia sudoriental, intra ła penìzoła de Małaca e ła ìzoła de Nova Guinea; a caval intra el Osèano Indian a ovest e el Osèano Pasìfego[1] a est.

Zeografia fixega[canbia | canbia el còdaxe]

Mapa in ruso. Łe ìzołe grande de ła Sonda łe xe segnae in roxa persego, łe ìzołe picołe de ła Sonda in verde veronexe.

Łe costiruise el grupo osidental de łe ìzołe de el Arsipełago Małexe.
El xe conposto da parecie ìzołe tanto grandi e miłiera de ìzołe pì picenine; el xe divixo in:

El teritorio de łe ìzołe de ła Sonda el xe prevałentemente montagnozo, łe pianure pì grande se cata int'el Borneo meridional e a Sumatra oriental. Ła sima pì alta de el arsipełago ła xe int'el Borneo (Kinabalu de 4100 m.), altre sime inportanti łe xe cata a Suamtra(Kerinci de 3805 m.), Giava (Semeru de 3676 m.), Séłebes (Rantokombola de 3455 m.).
Łi fiumi łi xe mediamente brevi co rexime de tipo fortemente influensà da łe piove. Łi fiumi prinsipałi int'el Borneo Kapuas, Kayan e Rajang, a Sumatra el Hari.
Conprexi darente el arsipełago se cata numeroxi mari interni: Mar de Ġiava, Mar de Flores, Mar de Timor, Mar de Savu.

Giołozia[canbia | canbia el còdaxe]

Mapa in fransexe.

El arsipełago el xe una xona a ełevata atività sismega e vulcanega co pì de 130 vulcani.
Durante ła ultima giasaxion, co che el łivel de el mare el jera pì baso de sirca 100 m., squaxi tuto łe ìzołe grande de ła Sonda łe jera diretamente cołegae al continente axiatico.e quando il livello del mare era di 100 metri Isole della Sonda minori sono stati uniti tra loro e con l'Indocina.

Clima[canbia | canbia el còdaxe]

Łe ìzołe de ła Sonda łe ga clima prevałentemente ecuatorial che pasa a subecuatorial inte ła banda meridional de el arsipełago.
Łe tenperature łe pasa da +24 °C in xenaro a +32 °C in łujo. Łe precipitasion łe xe de pì de 2000 mm/ano co ponte de 3000mm/ano so ła costa osidental de el Borneo e a Sumatra.

Flora e fauna[canbia | canbia el còdaxe]

Se cata foreste pluviałi sempreverdi; anca ła fauna ła xe tanto rica.

Istoria[canbia | canbia el còdaxe]

Ła storia de ła rejon ła xe senpre stada condisionada da ła presensa de rote comerciałi intra ła India e ła Cina, tramite łe cuałi se ga difondesto induixmo, budixmo e islamixmo.
Srivijaya e Majapahit łi xe intra łe prime entità statałi emerse inte ła rejon.
Int'el XVI secoło łi portoghexi łi xe łi primi eorpei a ocupar ła rejon co na serie de avanposti comerciałi par sviłupar łi łori comerci; łi sarà seguii da spagnołi, inglexi e ołandexi.
Daspò ła fin de ła seconda guera mondial xe scominsià un proceso de decołonixasion che ga visto ła nasita de ła Indonexia da łi teritori de ła Conpagnia de łe Indie Ołandexi, de ła Małexia e de el Brunei da łi teritori britanghi e de Timor est da łi veci teritori portoghexi.

Toponimo[canbia | canbia el còdaxe]

El so nome el vien da Sunda che el indica el paexe de ła etnia Sundanexe, abitante ła parte osidental de ła ìzoła de Giava.

Zeografia połitega[canbia | canbia el còdaxe]

Aministrativamente łe xe divixe intra Małexia, Brunei, Indonexia e Timor Est. Ła sità prinsipał ła xe Giacarta. Sirca 192000000 de persone łi vive int'el arsipełago.

Sosietà[canbia | canbia el còdaxe]

El arsipełago el xe abità da popołasioni co łivełi de desviłupo cultural tanto difarenti, ma tuti łigai da comuni raixe łénguisteghe austronexiane.

Economia[canbia | canbia el còdaxe]

Inte'el sotosioło de łe ìzołe se pol catar petrołio, stagno, baucsite, nichel, rame, manganexe, xinco, cromo e pionbo. El 60% del teritorio el xe occupà da foreste co presioxe specie de albari tropicałi. Inte łe ìzołe picołe de ła Sonda al groso del teren el xe ocupà da da tereni agricołi; sol pian agricoło e industrial parò ła ìzoła pì sviłupada ła xe Giava.

Note[canbia | canbia el còdaxe]

  1. pì presisamente serti so mari adiasenti: Mar Cinexe meridional, a nord, Mar de Sułù, Mar de Séłebes, Mar de łe Moluce, Mar de łe Banda a nordest, Mar dei Arafura a est.
  2. serti autori no łi considera miga Sulawesi e avolte gnanca Borneo.
  3. serti autori no łi considera miga łe ìzołe a est de Timor; altri łi considera anaca łe ìzołe Mołuce.
Controło de autoritàVIAF (EN246134872 · GND (DE4118904-8 · WorldCat Identities (EN246134872
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Ìxołe_de_ła_Sonda&oldid=1056884"