Vóvo

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sto articoło el xe scrito in venesian

El vóvo (o óvo; plural vóvi, óvi o uvi) el xé ła sèłuła germinal femenil (gamede femenil). El ga 'ntel só citoplasma łe sostanse nutritive ùtiłi almanco al primo sviłupo del'enbrion. Par èser fecondà, un vóvo el gà cuaxi senpre da unirse col gamede maschil (spermatozoo).

El vóvo el nase da łe gònadi femeniłi e ghe xé en tutte łe spece sesuade, ła ga na fórma generalmente sfèrega e dimensióni variàbiłi. Ła sèłuła del vóvo ła xé en gènere łimitada da ła menbrana videłina a ła qual se pol xontar altri envòłucri.

Xołogia[canbia | canbia sorxente]

Vóvi de oxeło 'ntel nido

Pési[canbia | canbia sorxente]

'Ntei pési el vóvo el xé unigamente na sfèra de sostanse nutritive: en parółe pòare, un tórlo.

Anfibi[canbia | canbia sorxente]

I vóvi dei anfibi i gà un albume fóra, a protesion del'enbrion e del tórlo.

Rètiłi[canbia | canbia sorxente]

'Ntei rètiłi ghe xé el vóvo amniotico: ghe xé anca sache e menbrane, el vóvo el xé coverto da na pełìgola, l'amnios, dóve el nome del vóvo, e el xé proteto da un gusio de calcar del qual calso, andando 'ntel sàngue del'enbrion, el va a formar parta dei soi osi.

Oxełi[canbia | canbia sorxente]

El vóvo de oxeło el xé un mucio sìmil a quel dei rètiłi.

Dopo ła fecondasion i tenpi de incubasion, prima de có che se verxa, i xé variàbiłi: 3 setemane per ła gałina, 4 setemane per el tacchin, 6 setemane per el struso.

Mamìferi[canbia | canbia sorxente]

Sviłupo de un oxeło 'ntel vóvo XIX sec.

I mamìferi monotremi (ornitorinco, echidna) i łasia vóvi da rètiłe; 'ntei altri el vóvo el xé sminuì a łe dimensióni de sèłuła.

Ómo[canbia | canbia sorxente]

El sviłupo enbrional óman el xé conpagno de tuti i mamìferi placentati.

Uxo del vóvo[canbia | canbia sorxente]

Oltre che per modivi ałimentari el vóvo el xé doparà anca 'nte ła consa de łe pełe, 'nte ła lavorasion de łe fivre tèsełi e de ła carta, e anca come prinsipio ativo emołiente 'ntei shampoo e 'nte łe màscare de bełesa. 'Ntel'antighità e fin al XVIII sècoło el tórlo el se doparava en pitura come łegante dei cołóri en pòlvare.

Altri progèti[canbia | canbia sorxente]