Sèłuła

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sto articoło el xe scrito in venesian
Schema de na sèłuła animal.

Ła sèłuła (dal łatin, càmara picenina) ła xé l'unita fondamentale de tuti i organismi chei vive[1] e ła più pìcoła strutura che ła pol èser clasifegada come vivénte.

Ghe xé organismi, come par exénpio i bateri acidoplastici o i protozoi, che i pol eser fati de na soła sèłuła ed definidi unisełułari. I altri organismi, come l'ómo (formà da 100 000 miliardi (10^{14}) a ocio de sèłułe), i xé invese plurisełułari. I prinsipałi organismi plurisełułari i partien tipicamente ai regni , vegedal e dei funghi. Łe sèłułe dei organismi unisełułari łe ga carateri morfołòxici de sòłito uniformi. Con l'aumentar del nùmero de sèłułe de un organismo, invese, łe sèłułe drénto łe xé difarénti en fórma, grandésa, raporti e funsion spesiałixae, fin a ła costitusion de tesui e òrgani.

Caraterìsteghe[canbia | canbia sorxente]

Tute łe sèłułe łe demostra qualche caraterìstega comun:[2]

Ghe xé sèłułe procariote che łe ga drénto importanti riparti serai drénto altre menbrane,[3] ma sóło quełe eucariote łe pol prexentar en gèner ste robe qua, i organełi. El scanbio de maderiałi infrà ste desferénte region el xé varentà da conplesi sistemi de trasporto de pìcołe visìgołe, come queło de łe chinesine.[4]

Note[canbia | canbia sorxente]

  1. I virus, dei quai i no se ga miga decixi a dirghe se i xé organismi vivénti o manco, i no xé fati de sèłułe
  2. The Universal Features of Cells on Earth Capìtoło 1 del libro de testo de Alberts.
  3. L.M. Mashburn-Warren, M. Whiteley, Special delivery: vesicle trafficking in prokaryotes, Mol Microbiol, łibro 61, pàxene 839-46
  4. A. Rose, S. J. Schraegle, E. A. Stahlberg and I. Meier (2005) "Coiled-coil protein composition of 22 proteomes--differences and common themes in subcellular infrastructure and traffic control" in BMC evolutionary biology Volume 5 article 66. Modèl:Entrez Pubmed
    Rose et al. suggest that coiled-coil alpha helical vesicle transport proteins are only found in eukaryotic organisms.