Teatro romano de Verona

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sto articolo 'l 'é scrito in veronexe

El teatro romano de Verona sorge 'nteła parte setentrionałe de la cità, ai pié de còl San Piero.

Imajine de come che se prexentava el teatro, co' in çima a Cól San Piero el tenpio
Teatro Romano - plastego col fiume Àdexe, Ponte Postumio e Ponte Pietra

Istoria[canbia | canbia sorxente]

Sto teatro l'è stà costruì sul finire del I secoło a.C., periodo che a Verona ga visto ła monumentałixasion del Còl San Piero. 'Vanti de la so costrusion intra 'l Ponte Piera e 'l Ponte Postumio iè stà costruìdi dei muràsi su l'Adexe, paraleli al teatro steso, par defenderlo da eventuałi brentàne del fiume.

Anco' iè vixibiłi sol che i resti de l'òpara, perché 'ntel corso del tenpo l'à subì, óltra ad eventi naturali, anca la sepultùra de edifici fatisenti. El "scopridór in epoca moderna" del Teatro l'è stà Andrea Monga (1794-1861), rico comerciante, che dopo aver cronpà tuta l'area l'a condoto estexi interventi de demołizion e de incàvi. Solo 'ntel 1904 tuta la xona l'è stà cronpà dal comun de Verona che l'à continuà i laori. Anco' resta la cavea e la scałinada, tante arcàde de łòbie e inportanti resti de la sèna.

Resta altresì muri inportanti de l'edificio senico. Su la somità del còl, 'ntel 1851 iè stà catà resti del tenpio che coronava la magnificente strutura originaria del teatro, el conpleso se łevava da la riva de l'Adexe par estendarse co' vari terasamenti fin ała sima del còl co' un salto de cuòta de sirca 60 metri.

Anco' so' parte de la cavea sorxe la cèxa de SS. Siro X secoło d.C. 'ntel corso del XIV secoło l'è stà costruìda e dedicà anca a Santa Libera. Pì tardi l'è stà xontà la senografega scałinàda de aceso.

L'è retegnù el pì inportante teatro romano del nord Itałia.

Strutura[canbia | canbia sorxente]

Interno[canbia | canbia sorxente]

El teatro co' l'alestimento par l'Istà teatrałe: se połe védar le scalinàde e i ruderi del frontesena

El teatro se conponèa de dó paraseni laterali, de un muro drìosenico e de un frontesena, che se articolava in tri grandi nice, 'na prinsipałe vòlta, e du laterali cuadrixà, indove jera presenti le tre porte che menava al palcosenico. El spasio intra 'l dietroscena (drìosena) e la sena ed i paraseni laterali jera utilisà par i servisi e'l depòsito de materiałe vario.

El frontesena l'era decorà da on mucio de statue e architeture su tre piani, e fasea da fondàłe fiso par i spetacołi.

Davanti ała sena gh'è 'l prosenio, limità dal pùlpito, drìo del quałe se catea el sipario. La cavea, che ga 'na larghésa masima de 105 metri, se puza sul còl de San Piero, e solo lateralmente poza su muri radiali. Par eliminare 'l pericoło de infiltrazion de aqua piovàna l'è stà scavà 'na fòsa fónda lóngo el perimetro de la cavea.

Le scalinade ze divixe in du setori, a so volta divixi da le scałinade. Alcuni vomitorium permete l'aceso ałe scalinade diretamente da l'alto.

Esterno[canbia | canbia sorxente]

La fasada gavea 'na prospetiva unitaria, scandìda da le semicołone de ordente tuscanego, el segondo pian de ordene ionego e 'ntel ultimo pian dei semipiłastri. Lateralmente la fasada la se cołega al còl co' dei prospeti monumentałi.

Struture ligade[canbia | canbia sorxente]

Sora al cavea se svilupa tre terase, una sora a l'altra, larghe a l'incìrca 120 metri, che l'è finìda in una spianàda, indove anco' sorge Castel San Piero, che vedea un tenpio realixà tramite raporti de simetria, che svolxèa anca 'na funsion de senografia.

Galerìe fotografeghe[canbia | canbia sorxente]

Voxe ligàde[canbia | canbia sorxente]


Altri projeti[canbia | canbia sorxente]


Coordinate: 45°26′50.7″N 11°0′5.9″E / 45.447417, 11.001639