Pi greco

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sinboło de'l Pi greco

Ła costante matemàtega π (ła se scrive pi 'ndove łe letere greche nò son disponibiłi) ła xè dopàra multisimo in matemàtega e fìxica. 'Nte ła giometria piana, el π vien definio cofà el raporto tra ła çirconferènsa e 'l diamètro de un sercio, o anca cofà l'area de 'n sercio de ragio 1. Un grando numaro de libri de uncò de anałixi matemàtega i definise 'l π dopàrando łe funsion de trigonometria, par exenpio cofà el pì picenin numaro stretamènte puxitivo par cui sen(x)=0 opùr el pì picenin numaro che divìxo par 2 anuła cos(x). Tute łe definision son uguałi.

π 'l xè conosuo anca cofà ła costante de Archimede (da nò confondar cò i numari de Archimede), ła costante de Ludolph van Ceulen o numaro de Ludolph. Invese, a un'idea comun, π nò 'l xè na costante fìxica o naturałe, cuànto pìtosto na costante matemàtega definia in modo astrato, indipendènte da łe mixure de caratere fìxico.

Ŀe prime 64 çifre deçimałi de π son:

3,14159 26535 89793 23846 26433 83279 50288 41971 69399 37510 58209 74944 592

Formułe che uxae cò 'l π[canbia | canbia sorxente]

Giometria[canbia | canbia sorxente]

Exquisite-kfind.png Par saverghene de pì, varda ła pajina giometria.
  • Ła çirconferènsa de un sercio o de na sfera de ragio r:
 C = 2{\pi} r
  • L'area de un sercio de ragio r:
 A = {\pi} {r^2}
  • L'area de un'ełise de semiasi a e b:
 A = {\pi}ab
  • El vołume de na sfera de ragio r:
 V = \frac{4}{3} {\pi} {r^3}
 S = 4 {\pi} {r^2}
  • El vołume de un siłindro de altesa h e ragio r:
 V = {\pi} {r^2} h
  • L'area de ła superficie de un siłindro de altesa h e ragio r:
 S = 2{\pi}r \cdot (r+h)
  • Angołi: 180 gradi son uguałi a π radiànti.

Fìxica[canbia | canbia sorxente]

Exquisite-kfind.png Par saverghene de pì, varda ła pajina fìxica.
  • Periodo de osiłasion de'l pendoło]]
T = 2 \pi \sqrt \frac {l}{g}
  • Trasformàda de Fourier
\mathcal{F}f(\omega)= \frac{1}{\sqrt{2 \pi}} \int_{-\infty}^\infty f(t) e^{-i \omega t} \,\mathrm{d} t
  • Princìpio de indeterminasion de Heisenberg
 \Delta x \Delta p  \ge \frac{h}{4\pi}
  • Ecuàsion de canpo de Einstein de ła rełatividà xenèrałe
 R_{ik} - {g_{ik} R \over 2} + \Lambda g_{ik} = {8 \pi G \over c^4} T_{ik}
  • Forsa de Coulomb
 F = \frac{\left|q_1q_2\right|}{4 \pi \epsilon_0 r^2}

Varda anca[canbia | canbia sorxente]