Guera

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sto articoło el xe scrito in venesian

Ła guera el xé un evénto social e polìtego en xeneral de vaste dimension chel se pol sintetixar en un scontro armà infrà dó o più sogeti cołetivi de na serta inportansa. Ła paroła "guera" ła vien fóra da gwarra del'alto tedesco antigo, chel signìfega "mis-cia". 'Ntel dirito internasional, ła paroła ła xé stada scanbià, sùbito daspò ła seconda guera mondial, dal'espresion "armed conflict" (dal ingléxe, scontro armà) che ła se pol tacar a łote de tute łe dimension e caraterìsteghe.

Se riva a ła guera có che el contrasto de interesi econòmisi, ideołògisi, stratèxeghi o de altra nadura nol xé miga bón a catar na sołusion negosiada, o có che almanco na de łe parte ła capise l'inesisténsa de altri mexi par asentar i propi obietivi.

Ghe sta vanti a ła guera:

  • un ténpo de tension, chel ga scominsiaménto có che łe parte łe se rende cónto che łe ga poxision difarenti a łe raìxe;
  • un ténpo de crixe, chel taca có che łe parte łe no xé miga più bóne a tratar infrà łóre par catar na rixołusion.

'Ntei ténpi de tension e de crixe se fórma l'atività połìtrga e diplomàtega de tuta ła comunità internasional par scansar el scóntro: en sti ténpi qua, łe forse armade łe xóga un róło inportate 'ntel dimostrar ła credibiłità e ła determinasion del Stato, col fin de manifestar al nemigo ła sproporsion infrà l'obietivo da asentar e el costo, social e maderial, de na sołusion miłidar. Ła guera dónca ła se pol scansar có che tuti i dó nemisi i capise sta roba qua.

Carl von Clausewitz, 'ntel só libro De ła guera, el fa un'anàłixe del fenòmeno: «Ła guerra ła xé ła continuasion de ła polìtega co altri mexi» e «Ła guera ła xé n'ato de forsa chel ga el fin de obligar el nemigo a subordinà a ła nostra vogia.»

Ła guera, parché el xé un fenòmeno social, ła ga conseguénse vero grande su ła cultura, su ła rełigion, sul'arte, sul costume, sul'economia, sui miti, sul'imaxenario cołetivo, chei spéso ła desfigura, inansołàndoła o despresiàndoła.

Varda anca[canbia | canbia sorxente]

Altri progeti[canbia | canbia sorxente]