Bredoła

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca



Nuvola apps bug2.svg
Bredoła
Clasificasion sientìfega
Regno: Plantae
Divixion: Magnoliophyta
Clase: Magnoliopsida
Órdene: Fagales
Fameja: Betulaceae
Gènare: Betula
Segui el Projeto Fórme de vita


Ła brèdoła (o bredol, albareła o bioła, beđòl o pirca (nome sientifego Betula alba) ła xe na pianta deła fameja dełe Betulaceae. in inglexe se dixe birch, in todesco Birke, in sloveno bréza, in taljan betulla.

Un bosco de bredołe

Ła pol rivare a 15-30 metri de altesa e vivare fin a 160 ani. Sta pianta la buta el połine fra febraro e apriłe.

Ałergia ała bredoła[canbia | canbia sorxente]

Fra febraro e aprile el połine fa danare kuei ke xe ałergici al połine de bredoła, con starnui, bruxor de oci e asma (ałergia ała bredoła). In Scandinavia ła bredoła, o mejo el so połine, xe ł'ałergene ke fa vegnere pi ałergie de tuti.

Flag of Finland (bordered).svg

Ła bredoła come albaro sinboło[canbia | canbia sorxente]

Ła bredoła xe ł'albaro nasional deła Finlandia

El legno[canbia | canbia sorxente]

legno de bredoła

El legno de bredoła el rexiste al seco e ał'umido e el vien doparà dal marangon par fare careghe, tołe, scałe, ma anca socołi e dóe dełe boti. Senpre el legno de bredoła xe un otimo legno da bruxare.

El suco de bredoła[canbia | canbia sorxente]

Foje e fruti de bredoła

Faxendo dei taj suła scorsa, se pol tirar fora un suco, un fià dolse, verde ciaro, bevù in specie in Finlandia, Estonia, Letonia, Lituania, Rusia, Bielorusia e Ucraina: el suco de bredoła. Secando i buti e łe foje, se pol avere un te diuretico, xontandoghe aqua de bojo.

El ksiłitoło, sucaro del legno[canbia | canbia sorxente]

Dała bredoła se tira fora el ksiłitoło o sucaro del legno (formuła chimica C5H12O5),

Ła strutura biochimica del ksiłitoło

un alcol ke el ga manco całorie del sucaro normałe (sacarosio) e el pol esare doparà dai diabetici sensa ke el ghe tira su el liveło de sucaro 'ntel sangue (glicemia). Doparà drento ła ciunga (ciunghe al ksiłitoło), el defende i denti dała placa baterica e dała carie.

Cristałi de ksiłitoło

Çerti studi i ga anca fato vedare ke 'l ksiłitoło (łe ciunghe al ksiłitoło) el pol prevenire łe otiti. Ocio coi can perchè el ksiłitoło el xe vełenoso par lori e se i ghin magna tanto, i pol morir.

  1. VARDA Modèl:Link Vetrina