Spàraxo

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
Spàraxo
Asparagus plants - geograph.org.uk - 552470.jpg
Clasefegasion sientìfega
dominioEukaryota
regnoPlantae
divisioneMagnoliophyta
classeLiliopsida
sottoclasseLiliidae
ordineLiliales / Asparagales
famigliaLiliaceae / Asparagaceae
genereAsparagus
specieAsparagus officinalis


El spàraxo (nome sientifego Asparagus officinalis), deła fameja dełe Liliaceae, xe na pianta ke ga el fusto ingropà soto tera (rizoma). Da łì vien su łe parti ke se magna: i turioni. El spàraxo ga drento:

  • ł'aminoacido asparagina
  • rutina
  • asido fołico
  • vitamina A
  • vitamina B
  • manganese
  • fosforo
  • calcio
  • magnesio
  • potasio

Pal 90% xe fato de aqua.

Storia[canbia | canbia el còdaxe]

El spàraxo el xera coltivà domiła ani fa in Egito, in Axia minore e in Spagna. I Greci no i ło magnava, ma i Romani sì. Difati ghin parla Teofrasto, Catone, Plinio e Apicio ke i mensiona el modo de coltivarlo e de prepararlo par magnare.

Spàraxi de quałità in Veneto[canbia | canbia el còdaxe]

I spàraxi bianchi de Basan
  • Spàraxo bianco de Basan (VI) D.O.P. (Denominasion de origine proteta). Comuni xona D.O.P.: Basan, Cartijan, Poe del Grapa, Roman d'Esełin, Rosan , Tese sol Brenta, Roxà, Noe, Casoła, Marostega.
  • Spàraxo bianco de Simadolmo (TV) I.G.P. (Indicasion giografica proteta). Xe interesà i comuni de Simadolmo, Ormełe, San Poło de Piave, Ponte de Piave, Oderso, Breda de Piave, Maserada, Vasoła.
  • Spàraxo bianco de Badoere, frasion de Morgan (TV) I.G.P. (Indicasion giografica proteta)
  • Nobiłe spàraxo bianco de Verona
Spàraxi bianchi e verdi

El spàraxo in cuxina[canbia | canbia el còdaxe]

El modo pi clasico de magnar i spàraxi xe, dopo averli coti a vapore, magnarli coi ovi duri. Se pol fare anca rixi e spàraxi, supe, fortaje coi spàraxi o dopararli come verdura cota rente a pese o carne.

Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Spàraxo&oldid=651269"