Gato

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
Gato
Pumiforme.JPG
Clasefegasion sientìfega
dominioEukaryota
sottoregnoEumetazoa
superphylumDeuterostomia
phylumChordata
infraphylumGnathostomata
superclasseTetrapoda
classeMammalia
sottoclasseTheria
infraclasseEutheria
ordineCarnivora
sottordineFeliformia
famigliaFelidae
sottofamigliaFelinae
genereFelis
specieF. silvestris
sottospecieF. s. catus


El gato o gat (Felis silvestris catus) el xe un mamìfero domestegà, anca se ghe xe ancora diverse spese de gati selvadeghi, deła fameja dei Felidi.

Origine[canbia | canbia el còdaxe]

El gato ke conosemo el vien dał'antico Egito e dała Mesopotamia.

El peło[canbia | canbia el còdaxe]

Un gato grixo

El cołor del peło e pol esar nero, roso, grixo o bianco, tuti intieri o anca a righe o cołe mace.

Un gato nero

Quanto ke'l vive[canbia | canbia el còdaxe]

De sołito un gato el riva fin a 16-17 ani, ma ghe xe anca gati veci de 20 - 25 ani. La gata pù vecia 36.

Abitudini[canbia | canbia el còdaxe]

Seitare a łecarse[canbia | canbia el còdaxe]

El peło, pal gato, xe fondamentałe parchè el ghe tien regołà ła tenperadura corporea. Xe par queło ke'l gato sèita a łecarse e tegnerse neto e moja la peisa.

Łe fuxa[canbia | canbia el còdaxe]

Quando ke un gato el xe contento o el vol farse cocołar, el fa łe fuxa, ke el xe un rumor provocà dała contrasion svelta e ritmica dei muscołi del diaframa e deła laringe.

Pet therapy[canbia | canbia el còdaxe]

Sicome ła conpagnia de sta bestia morbida e riłasante ła fa star ben, el gato, cusì come anca el can e altre bestie, vien doparà 'nteła cusì deta Pet therapy, dove ke se fa star insieme i małà co sti animałi ke riese a trasmetere riłasamento e benesere. Ghin trae giovamento persone ipertexe ed invałide.

Proverbi[canbia | canbia el còdaxe]

Quando el gato dorme, i sorze bała vol dir "Quando no ghe xe ki ke ga da controłare el łavoro da fare, ghe xe senpre calkedun coła broxa sul coło ke s'inaprofita e el scantona".

Ałergia al gato[canbia | canbia el còdaxe]

Ł'ałergia al gato, co rinite, congiuntivite, asma, ła gente pensa ke ła sia łigà al peło del gato, ma invese el peło non c'entra: xe łe proteine deła sałiva ke lu el lasa sul peło e ke łe va in aerosol e łe se disperde 'nteł'aria. Łe xe un ałergene tanto forte e persistente (el pol restare in na caxa anca dopo tri mexi ke xe 'nda via el gato).

Voxi corełà[canbia | canbia el còdaxe]

Controło de autoritàLCCN (ENsh85021262 · GND (DE4030046-8 · BNF (FRcb12266539w (data)