Diałeto vèneto sentrałe

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search

El grupo vèneto sentrałe (pron. "zentrale, sentrale, sentrae") l'è na variante vèneta che xe formà dal vixentin, dal padoan e dal połexan.

Le caratarìstiche prinsipałi łe xe:

  • finałi in n, re, łe, oło al posto de łe fórme xenerałi in r, l, ol : can, paron, tren, fren parò magnar(e) (magnar), védar(e) (védar / véder), paroło (parol), faxóło (faxol / faxiol), canałe (canal)
  • uxo de ła metafonexi i nomi e verbi co -i finałe: "el segno - i signi", "el mónte - i munti", "védo - te vidi", "vedése - te vedisi", "movéa - te muvivi", "dotor - duturi (o doturi)" ma in sità se segue l'itałian (dotori, te vedi, segni)
  • in vixentin e padovan manca łe interdentałi come in venesian: zsavate se leze savate, sinque se leze sinque, zxente se leze xente, verzxe se leze verxe
  • in połexan e baso vixentin/padovan gh'è łe interdentałi sórde e sonore: zsavate se leze zavate, sinque se leze zinque, zxente se leze zente, verzxéa se leze verzéa. El połexan l'à anca fórme in -d verdéa
  • ła L-tajà ła vien pronunsià evanesente in vixentin e padovan: bała se leze bàea, ciàcołe se leze ciàcoe mentre ła vien pronunsià come L-normal in połexan: bała = bala , ciàcołe = ciàcole
  • ła 2ª pers. singołar dei verbi ła finise conpagna de ła 2ª plurałe: te parlavi (ti) = parlavi (voaltri) , te sentisi (ti) = sentisi (voaltri) , te farisi (ti) = farisi (v.tri) , te parlarè = parlarè/parlarì
  • fora che al prexente che ga -i e metafonexi (te vidi, te parli, te sinti)
  • i auxiłiari i alterna fórme łónghe e curte: el xe = l'è , ła xera = l'era