Vóxe pasiva

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca

El pasivo o vóxe pasiva de un verbo el serve par raprexentar come sojeto el pasiente de l'asion, cioè in altre parołe el serve par dar piasè vixibiłità (ingl. prominence) al pasiente raprexentàndoło come sojeto invese de łasarlo in fin de fraxe come conpleménto. L'ator o conpleménto d'agente invese el pol anca no èserghe 'nte ła fraxe.

El pasivo no'l ghe xe mìa in tute łe łéngue.

Un exenpio de pasivo in vèneto:

  • pasivo: Ła ua ła xe ndà/stà vendùa tuta (l'atension ła va su ła ua e se ciapa propio ua come pónto de partensa de ła fraxe, mentre no se sa gnanca ci che l'à vendùa)
  • ativo : I ga vendù tuta ła ùa (se dixe che l'ua l'è stà vendùa ma se parte riferèndose a calcheduni che l'à vendùa: i ła ga vendùa)

In vèneto i tenpi conposti (pasà, trapasà, fut.conposto) i fa el pasivo co l'auxiłiar èser stà + part.pasà e i tenpi sènplisi (prexente, inparfeto, futuro) i fa el pasivo co l'auxiłiar vegner + part.pasà:

  • pasivo pasà: (ła ua) ła xe stà vendùa tuta, (ła porta) l'è stà verta
  • pasivo prex: (ła ua) ła vien vendùa tuta, (ła porta) ła vien verta

In vèneto, l'auxiłiar èser coi tenpi sènplisi, invese, el ga soło vałor agetivałe e no l'è mìa un pasivo vero: in "ła porta ła xe verta" el partisipio "verta" el fa da agetivo che esprime soło un stato come "ła porta ła xe rósa" e no se trata miga de n'asion vera. Istéso, "ła porta ła xe sarà" el xe un pasivo finto 'ndove che el partisipo "sarà/serà" el fa da agetivo che esprime na situasion e nò na asion. Defati se pol domandar Come xe£a? verta. Come xe£a? rósa. Com'èla? sarà. Com'èla? granda... ma no se pol mai dir *Come vienla? verta. *Come xe£a stà? vendùa.

In vèneto, donca:

  • pasivo prex. vero (pasivo dinàmico): ła porta ła vien verta/sarà = ingl. the door is opened'/closed
  • fórma agetivałe (pasivo stàtico): ła porta ła xe verta/sarà = ingl. the door is open/closed

L'exenpio ingléxe co "open" el juta parché se véde che 'ntel primo caxo ghe xe ła final -ed tìpica de verbi, mentre 'ntel secóndo caxo ła manca visto che ghe xe n'agetivo.

L' ingléxe el dòpara senpre el verbo to be par far tuti i pasivi sia sènplisi che conposti e anca par łe costrusion agetivałi:

  • pasivo: The boy has been rescued (se parte dal tóxo che xe stà salvà)
  • ativo : They/Some people/Three men have rescued the boy (se parte col riferiménto a calcheduni che ga salvà el tóxo)
  • pasivo: The door is closed by the guard every day (ła porta ła vien sarà ogni dì da ła guardia)
  • agetivo: The door is closed (ła porta l'è sarà, ła xe serà)

Anca in itałian el verbo èser el va ben sia par i pasivi veri sia par łe fórme agetivałi, seben che i pasivi i abia anca l'auxiłiar venire:

  • pasivo: L'albero è stato abbattuto (l'àlbaro l'è stà tirà zo/do)
  • ativo : Hanno abbattuto l'albero (i ga/à tirà zo l'àlbaro)
  • pasivo: La porta è aperta ogni giorno da un comando a distanza (ła porta ła vien verta tuti i dì co un tełecomando) = ingl. The door is opened
  • agetivo: La porta è aperta (ła porta ł'è/ła xe verta) = ingl. The door is open

In itałian i pasivi co èser i se uxa soratuto 'ntei scriti e 'ntei discursi uficiałi, mentre venire (la porta viene aperta ogni giorno) l'è tìpico de ła parlada.