Statìstega

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca

Ła statìstega ła xè na siensa, de derivasion da ła matematega, che se òcupa de studiare e descrivare ła realtà dei fenomeni nei so aspeti de rilevasion numerica. Ła tira fora łe so regołe e łe so valutasion quałitative atraverso l'anałisi dei riłevamenti quantitativi, sełesionai par ben.

Coła paroła statìstega, inte 'l parlar de tuti i dì, se vołe indicare senplicemente dełi risultadi numerici (łe statìsteghe riciamae inte łi tełegiornałi, ad esenpio: l'inflasion, el PIL eçe.) de un proceso de sintesi dełi dati osservai.

Descritìva e Inferensiałe[canbia | canbia sorxente]

Ła siensa statìstega ła se sudivide in dò rami prinçipałi:

Ła statìstega descritìva[canbia | canbia sorxente]

Ła statìstega descritìva ła se pone come obietivo queło de sintetizare i dati par mexo de strumenti grafici (diagrami a bare, a torta, istogrami, scatołe a bafi ciamae anca boxplot) e indeçi (indicatori statìsteçi , indicatori de posizion come ła media, de variasion come ła variansa e ła conçentrasion, de corełasion, eçe.) che łi descrive i aspeti prinçipałi dei dati osservai.

Ła statìstega inferensiałe[canbia | canbia sorxente]

Ła statìstega inferensiałe, inveçe, ła çerca de far afermasion estendendo a casi generałi łe ipotesi formułae con l'oservasion dei dati; infati ghe xè na posibiłità de sbajare dovua ała natura teòrica (ła lege probabiłistega) del fenomeno che se osserva. Ła conosiensa de sta natura ła parmeterà de far dełe prevision (se pense, ad esenpio, che quando se diçe che "l'inflasion del pròsimo ano ła gavrà na çerta entità" deriva dal fato che esiste un modeło so l'andamento del'inflasion otegnuo da tècniche inferensiałi). Ła statìstega inferensiałe ła xè fortemente legà ała teoria deła probabiłità. Ła statìstega inferensiałe ła se sudivide inte altri capitołi; i pì inportanti łi xé ła stima puntuałe, ła stima intervałare e ła verifega dełe ipotesi.