Łéngoe seltiche

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Difuxion dełe łengoe selteghe:
in verde gaełico-irlandexe,
in blé gaełico-scosexe,
in roso manexe,
in xało gałexe,
in naranson cornego,
in vioła bretone.
Distribuxion cronołogica dei selti:
In xało sentro del teritorio de ła cultura de Hallstatt (intel secoło VI a. C.)
In verde veronexe masima espansion seltega (intel secoło III a. C.) (pi' ciara ła area luxitana de inserta atribuxion).
In verde scuro divixion aministratvie indove anco se parla łengoe selteghe (pi' scure łe aree indove łe xe pi' difuxe)

Łe łengoe seltiche Lengue indoeuropeee xe un ramo de łe łengoe indoeoropee parlae ancò in Eoropa osidental e in serte xone de Canada, Stati Unii, Austrałia e Patagonia indove łe xe rivae co łe emigraxioni resenti. In antigo el jera parlà anca in eoropa sentral, meridional e axia osidental.

Cofà altre fameje i łenguisti i ipotixa l'esistenxa de 'na forma comune ancestral dita protoseltego

De chełe parlae ancò in eoropa, soło el gaełico-irlandexe el xe 'na łengoa ofisial; gaełico scosexe, gałexe e bretone łe ga un serto grao de protexion; cornego e manexe łe xe drio redimerse da 'na grave crixi.

Clasificaxion[canbia | canbia sorxente]

Fonetica[canbia | canbia sorxente]

Dal ponto de vista fonetico łe se divide secondo l'evołuxion del fonema indoeoropeo kw a l'inixio del periodo cutural de La Tène.

  • Łengoe Q-selteghe: (seltibero e łengoe goidełighe) łe xe catava neła periferia del mondo seltego e łe gavea conservà 'na forma pi' arcaica.
  • Łengoe P-selteghe (gało e łengoe britoneghe) łe se catava in posixion sentral nel mondo seltego e łe gavea evołuo 'na forma pi' moderna.
Proto-Celtego Gało Gałexe Bretone Gaełico
irlandexe
Gaełico
scosexe
Manexe Veneto
*kwennos pennos pen penn ceann ceann kione testa
*kwer- pryf cruim caldo
*kwrei- prynu crenaim compara
*kwrmi- pryd cruth forma
*kwetwar- petuarios pedwar pevar ceathair ceithir kiare cuatro
*kwenkwe pinpetos pump pemp cúig còig queig sincue
*kweis pis pwy piv [< cia] cò/cia quoi chi

Giografega[canbia | canbia sorxente]

Da un ponto de vista giografego łe łengoe łe se divide in:

  • Seltico continental †
    • Łengoa gała †
    • Łengoa łepontica †
    • Łengoa norica†
    • Łengoa seltibera †
    • Łengoa gałata †
  • Seltico insułar
    • Grupo britonego
      • Łengoa bretone
      • Łengoa gałexe
      • Łengoa cornovaiłexe
      • Łengoa pita †
      • Łengoa iverniega †
      • Łengoa cunbra †
    • Grupo goidełego
      • Łengoa manexe
      • Łengoa gaełico-irlandexe
      • Łengoa gaełico-scosexe

Altri progetti[canbia | canbia sorxente]