Mas-cio

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Nuvola apps bug2.svg
Mas-cio
Maiale
Na scrofa drìo slatar i so toxatei
Stato de conservasion
Segur
Clasificasion sientìfega
Phylum: Chordata
Subphylum: Vertebrata
Superclasse: Gnathostomata
Clase: Mammalia
Órdene: Artiodactyla
Sotordine: Suiformes
Fameja: Suidae
Gènare: Sus
Spece: S. domesticus
Nomenclatura binomiałe
Sus domesticus
Linneo, 1758
Sinonimi
Sus scrofa domesticus
Sus scrofa
Segui el Projeto Fórme de vita


El mas-cio, dito anca porco o porzèl (nome sientifico Sus scrofa o Sus domesticus, apartenente ai Mamiferi de l'ordine dei Artiodattili Suiformi) el xe una de łe bestie da macełar piesè arlevà da l'omo, anca parché col mas-cio se riese a far un saco de robe: prima de tuto se fa i parsiuti e i saładi come ła sopresa o łe lugàneghe, e da quel che vansa se ricava vari taj de carne. Dopo cołe sédołe se fa i penèi, coi osi se fa ła còła, ła pel ła se dopara anca queła, insoma se pol proprio dir che "del mas-cio no se buta via gnente". La mastcia de 'l poržel la gnen ciamada luja.

Çerte rełigioni, come l'Ebraismo e l'Islam, łe ghe vieta ai fedełi de magnar carne de mas-cio.


Al alevamento de 'l poržel[canbia | canbia sorxente]

La popolažion che par ecelenža la se à destinguest 'te 'l alevamento de 'l poržel la è stata senža dubio i Longobardi, e ancora adess le rejon aonde che sta popolažion la se à stabilì che è quele che le è in testa par la produžion e al consumo de sta carne.

Curioxità[canbia | canbia sorxente]

  • Ła provincia dove ghe xe piesè mas-ci ła xe queła de Mantoa, indove ghe xe in media quatro mas-ci paromo.
  • I mas-ci vien castrai da pena nati mia massa pa evitare a riprodussiòn, tanto pì pa ridurre ła spussa.
Mas-ci mołà in giro

Carni e derivadi de 'l poržel[canbia | canbia sorxente]

  • budei par insacar la carne;
  • ciciole, da 'l lardo fridest;
  • figadet, da i toch de carne rossa e da 'l lardo;
  • lengua de poržel;
  • prossiuto, da le culate e da le spale;
  • saon, da 'l lardo
  • scoržet, da la pel e da 'l lardo;
  • sonda, da 'l grass arent a 'l stomech;
  • sopressa, da la carne e da 'l lardo;
  • speck, da le culate;
  • struto, da 'l lardo;

Altri progeti[canbia | canbia sorxente]