Ut (mùxega)

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
Note mùxicałi
Musical note nicu bucule 01.svg Do | Re | Mi | Fa | Sol | La | Si | (Ut) Musical note nicu bucule 01.svg


Ut 'l xè na nota mùxicałe, el primo dei sei soni del sistema exacordałe teorixà da Guido d'Areso, corispondente all'odierno Do.

Par poder distinguare i soni de łe note, Guido d'Areso doparò łe prime siłabe dei primi sie emistichi de un Ino a San Joani scrito da Paolo Diacono:

(LA)
« Ut queant laxis
Resonare fibris
Mira gestorum
Famuli tuorum
Solve polluti
Labii reatum
Sancte Iohannes »
(VEC)
« afinché i posa cantar
cò voxi libare
łe meraviglie de łe to asion
i to servi,
scanseła el pecà
del łoro labro contaminado,
o san Joani »
(Ino a San Joani)


da cui i deriva i nomi de łe note Ut-Re-Mi-Fa-Sol-La-Si.

Inte i paexi ladini ła nota Ut ła xè stà poi sostituìa cò Do (forchè in Fransa, 'ndove se continuò a uxar Ut) a partire dal XVII secoło. El novo nome 'l fu atribuìo da Joani Batista Doni, che utiłixò łe inisiałi del so cognome (Doni). Ła setima nota, Si, fu poi introdota inte'l secoło sucesivo e deriva dall'union de łe inisiałi de Sancte Iohannes (SI).