Stefanija Ivanivna Turkevyč-Lukijanovyč

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Infotaula de personaStefanija Ivanivna Turkevyč-Lukijanovyč
Stefania Turkewich.jpg
Cànbia el vałor in Wikidata
Nome orizenałe(uk) Стефанія Іванівна Туркевич-Лукіянович Cànbia el vałor in Wikidata
Biografia
NasimèntoEror Lua: callParserFunction: function " [[Categoria" was not found.
Leopołi (Ucràina) Cànbia el vałor in Wikidata
MòrteEror Lua: callParserFunction: function " [[Categoria" was not found. (78 ani)
Cambridge (Inghiltera) Cànbia el vałor in Wikidata
Dati personałi
Formasion profesionałe
FormasionEror Lua: callParserFunction: function " [[Categoria" was not found.
Supervizor dotorałe
Known by
Atività
Canpo de laoro
Ocupasion
Eror Lua: callParserFunction: function "

[[Categoria" was not found.

Atività1920 Cànbia el vałor in Wikidata –
InprenditorEror Lua: callParserFunction: function " [[Categoria" was not found.
Influense
Infuensa
Mision spasiałe
Instrumento muxegałePianoforte, organo a pompa (it) Traduzi e arpa (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
Targheta discogràfega
Òpare in rezalto
Sèrie
Filmografia
Papers destacats
Fiołi
Fradełi
Zenitori


Stefanija Ivanivna Turkevyč-Lukijanovyč (en ucrain: Стефанія Іванівна Туркевич-Лукіянови; en ruso: Стефания Ивановна Туркевич-Лукиянович, trasl. Stefanija Ivanovna Turkevič-Lukijanovič; Leòpołi, 25 de apriłe 1898 - Cambridge, 8 de apriłe 1977) ła ze stà na conpozidora, pianista e muzicòłoga ucraina.


Biografia[canbia | canbia el còdaxe]

Infansia[canbia | canbia el còdaxe]

Stefania ła ze nasesta Leopołi, ałora inte l'Inpero austro-ungàrego, el 25 de apriłe 1898, int'una fameja de muzeghisti. Só nono de Stefania (Lev Turkevich) e só pare (Ivan Turkevich) i zera preti. Só mare Sofia Kormoshiv (Кормошів) ła jera na pianista che ła ga studià co Karol Mikuli e Vilém Kurz, e che inte ła só cariera ła ga conpanjà ła zòvane Solomija Krušel'nyc'ka[1]. Tuti i menbri de ła fameja i sonava un stromento; Stefania ła sonava el pianoforte, l'arpa e l'armonium. Drioman ła conpozidora ła ga recordà ła só infanaia e el só amor par ła mùzega co 'st'altre parołe[2]:

(VEC)
«Al sentro de tuto ghe zera me mare, che ła sonava un pianoforte maravejozo. Da puteła mi amava asé scoltarla cuando che ła sonava. Ałora A gavemo formà na orchestra da sałon a caza nostra. Sonavimo cusì: pare a'l baso..., me mare a'l piano, Lyonyo (Льоньо) al viołonseło, mi a l'armonium, Marika e Zenko (Марійка і Зенко)... ai viołini. Me pare el ga fondà anca un coro famejar. St'altri ze stà i nostri primi pasi inte'l mondo de ła mùzega. Me pare no'l ga mai łezenà so i schei né catà scuze cuando che se tratava de ła nostra vita muzegałe.»

Studi[canbia | canbia el còdaxe]

Ła fameja Turkevich in Ucraina (1915 sìrca). Inte ła riga intramezo (da sanca a dreta): ła soreła Irena, el fradeło Lev (co ła racheeta) e Stefania

Stefania Turkevyč-Lukijanovyč ła ga scumisià i só studi muzegałi co'l conpozidor Vasyl Barvinsky. Da'l 1914 a'l 1916 ła ga studià a Viena da pianista co Vilém Kurz. Daspò ła prima guera mondiałe ła ga seità i studi a l'Univarsidà de Leopołi co Adolf Chybiński, frecuentando anca łe só łesion de teoria de ła mùzega a'l Consarvatorio de Leopołi[2]. Inte'l 1919 ła ga scrivesto ła só prima òpara muzegałe, ła Liturgia (Літургію), che ła ze stà sonà pì volte inte ła catedrałe de San Zorzi a Leopołi[1]. Inte'l 1921 eła ła se ga trasferìo da novo a Viena, ndove ła ga podesto studiar co Guido Adler a l'Univarsidà e co Joseph Marx a l'Univarsidà par ła mùzega e łe intarpretative, andove ła se ga łaureà inte'l 1923 co un diploma da insenjante[1].

Inte'l 1925 ła ga spozà Robert Lisovskyi e ła ga viazà co łu a Berlin, ndove ła cubia ła ga vivesto da'l 1927 a'l 1930. In Zarmània ła ga studià co Arnold Schönberg e Franz Schreker[2]. A ze stà durando 'sto parìodo, inte'l 1927, che ga nasesto só fia Zoya (Зоя)[3].

Inte'l 1930 ła ze ndà a Praga par studiar co Zdeněk Nejedlý a l'Univarsidà Carolina e co Otakar Šín a'l Consarvatorio. Ła ga inprofondìo anca ła conpozision co Vítězslav Novák a l'Academia de mùzega. Inte l'utuno de'l 1933 ła ga tacà insenjar pianoforte e l'è devenjesta conpanjadora a'l Consarvatorio de Praga. Inte'l 1934 ła ga discutesto ła só tezi so'l folclore ucraino inte łe òpare ruse[2], otenjendo el dotorà in muzegołoìa a ła Łibara Univarsidà Ucraina de Praga. Cusìta eła ła ze ła prima dona de ła Gałizia (che ałora ła fazeva parte de ła Połonia) a resever un dotorà de reserca[2].

Tornada a Leopołi, da'l 1934 fin a'l scominsio de ła segonda guera mondiałe ła ga łaorà cofà insenjante de teoria muzegałe e pianoforte al Consarvatorio e ła ze stà menbro de l'Union dei muzeghisti profesionisti ucraini[1].

Segonda guera mondiałe[canbia | canbia el còdaxe]

Inte l'utuno de'l 1939, drio l'ocupasion soviètega de l'Ucraina ocidentałe, ła ze stà inpiegà cofà tutor e primo viołin al Teatro dell'Opera de Leopołi e da'l 1940 al 1941 ła ze stà profasor asosià a'l Consarvatorio. Daspò che'l Consarvatorio el ga sarà drioman a l'ocupasion todesca, ła ga seità insenjar a ła Suoła Statałe de Mùzega. Inte ła verta (primavera) de'l 1944 ła ga łasà Leopołi par Viena[1]. Scanpando da l'ocupasion soviètega, inte'l 1946 ła se ga trasferìo inte l'Austria meridionałe e da łà in Itałia, andove el só segondo marìo, Nartsiz Lukyanovich, el łaorava cofà mèdego a'l comando britànego[4]. A seguito, (łe só òpare ła zera stà bandizàe in Ucraina da l'Union Soviètega.)

Inte'l Renjo Unìo[canbia | canbia el còdaxe]

Inte l'utuno de'l 1946 ła cubia ła se ga trasferìo inte'l Renjo Unìo. I ga vivesto in diverse sità: Brighton (1947–1951), Łondra (1951–1952), Barrow Gurney (visin a Bristol) (1952–1962), Belfast (Irlanda de'l Nord) (1962–1973) e Cambridge (da'l 1973).

Ła ga reprendesto a conponer so'l fenir dei ani '40 e de tanto in tano eła ła sonava el piano in pùblego; in partegołar inte'l 1957 ła ga dazesto int'una serie de conserti inte łe comunidà ucraine d'Inglatera e inte'l 1959 int'un conserto de mùzega par pianoforte a Bristol. Ła zera menbro e ła British Society of Women-Composers and Musicians (che ła ga ezistìo fin al 1972)[1].

Ła só òpara Cuor de Oksanała ze stà sonà inte ła Centennial Concert Hall de Winnipeg (Canada) inte'l 1970, soto ła diresion artìstega de ła soreła Irena Turkevycz-Martynec[5].

Daspò gaver continuà a conponer par tuti i ani '70, Stefania Turkewich ła ga moristo l'8 de apriłe 1977 a Cambridge, in Inglatera.

Òpare[canbia | canbia el còdaxe]

Stefania Turkewich ła ne ga łasà conpozision moderne, ma che łe recorda i canti popołari ucraini cuando che no i ga un carater marcadamente espresionìstego.

Sinfonie e òpare orchestrałe[canbia | canbia el còdaxe]

  • Симфонія - Sinfonia n. 1 - 1937
  • Симфонія n. 2(a) - Sinfonia n. 2(a) - 1952
  • Симфонія n. 2(b) (2-гий варіант) - Sinfonia n. 2(b) (2ª varsion)
  • Симфонієта - Sinfonieta - 1956
  • Три Симфонічні Ескізи - Tre spegasi sinfòneghi - 1975
  • Симфонічна поема - Poema sinfònego «La Vitа»
  • Космічна симфонія - Sinfonia spasiałe - 1972
  • Сюїта для подвійного струнного оркестру - Suite par dopia orchestra d'archi
  • Фентезі для подвійного струнного оркестру - Fantazia par dopia orchestra d'archi

Bałeti[canbia | canbia el còdaxe]

  • Руки - Ła toza da łe man pasìe - Bristol, 1957
  • Перли - Ła cołana
  • Весна (Дитячий балет) - Primavera (Bałeto par putełi) - 1934-35
  • Мавка (a) - Mavka, ła anguàna de ła foresta - Belfast, 1964-67
  • Мавка (b) - Mavka, ła anguàna de ła foresta (2ª varsion) - Belfast, 1964-67
  • Страхопуд - Spauràso - 1976

Òpara łìrega[canbia | canbia el còdaxe]

  • Мавка - Mavka (inconpìa), bazà so Ła canson de ła foresta de Lesja Ukrainka

Òpare par l'infansia[canbia | canbia el còdaxe]

  • «Цар Ох» або Серце Оксани - Zar Okh o Cuor de Oksana - 1960
  • «Куць» - El zòvane diàoło
  • «Яринний городчик» - Un orto - 1969

Corale[canbia | canbia el còdaxe]

  • Літургія - Łiturzìa - 1919
  • Псалом Шептицькому - Salmo a Šeptytsky
  • До Бою - Prima de ła bataja
  • Триптих - Tritico
  • Колискова (А-а, котика нема) - Nina nana (Ah, no ghe ze el gato) - 1946

Mùzega da càmara strumentałe[canbia | canbia el còdaxe]

  • Соната для скрипки і фортепіано - Sonada par viołin e pianoforte - 1935
  • (a) Cтрунний квартет - Cuarteto d'archi - 1960-1970
  • (b) Cтрунний кварітето - Cuarteto d'archi (2ª varsion) - 1960-1970
  • Тріо для скрипки, альта і віолончела - Trio par viołin, vioła e viołonseło - 1960-1970
  • Квінтет для двох скрипок, альта, віолончела фортепіано - Cuinteto par do viołini, vioła, viołonseło e pianoforte - 1960-1970
  • Тріо для флефти - Trio par fià (flauto, clarineto e fagoto) - 1972

Pianoforte[canbia | canbia el còdaxe]

  • Варіації на Українську тему - Variasion so un tema ucraino - 1932
  • Фантазія: Суїта фортепянна на Українські теми - Fantazìa: suite par pianoforte so temi ucraini - 1940
  • Імпромпту - Impromptu - 1962
  • Гротеск - Grotesco - 1964
  • Гірська сюїта - Suite de ła montanja - 1966-68
  • Цикл п'єс для дітей - Siclo de pesi par l'infansia - 1936-1946
  • Українські коляди та щедрівки - Canti e ščedryk ucraini
  • Вістку голосить - Bone Notisie
  • Nadałe co Arlechin - 1971

Varie[canbia | canbia el còdaxe]

  • Серце - Cuor par voze sołista co orchestra
  • Лорелеї - Lorelei par voze narante, armonium e pianoforte, parołe de Lesja Ukrainka - 1919
  • Май - Majo - 1912
  • Тема народної пісні - Temi de canson popołare
  • На Майдані - Piasa de l'Independensa, brano par pianoforte
  • Не піду до леса з конечкамі - Лемківська пісня - Canson lemca par voze e archi

Notasion[canbia | canbia el còdaxe]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 (UK) Анатолій Житкевич, Елегія життя, MICT. entrada il 7 de majo 2018.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Павлишин, Степанія Стефанівна. Перша українська композиторка: Стефанія Туркевич-Лісовська-Лукіянович, БаК, Lviv 2004.
  3. (UK) Зоя Робертівна Лісовська-НижанківськаEnciclopedia dell'Ucraina moderna. entrada il 17 de disenbre 2018.
  4. Narcyz Lukianowicz (Нарциз Лукіянович)ukrainiansintheuk.info.
  5. Marunchak, M.H. The Ukrainian Canadians: A History. Ukrainian Free Academy of Sciences, Winnipeg, Ottawa, 1970, page 677.
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Stefanija_Ivanivna_Turkevyč-Lukijanovyč&oldid=1101998"