Statudo de'l Veneto

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
'Sto artìcoło el 'é scrito doparando ła grafìa dita DECA
Gonfałon de ła Rejon Veneto

El Statudo de’l Veneto el ze ła łeje fondamentałe de ła Rejon de’l Veneto.

Ła łeje de ła Rejon de uncuò, aprovada respetando i indarisi de ła reforma costitusionałe de’l 2001 (art. 123 Cost.), ła ze stà promulgada el 17 apriłe de’l 2012 e ła ze entrada in vigor el dì drio. El 18 otobre 2011 el Consiłio rejonałe de’l Veneto, IX łejizladura, el gaveva aprovà co ła prima votasion el novo Statudo; ma el documento, par via de i blochi detài da ła Costitusion, el ga dovùo spetar oncora prima de tacar definitivamente.

Prima de’l novo Statudo A ghe jera cueło vecio, aprovà co ła łeje n. 340 de’l 22 majo 1971.

Storia[canbia | canbia el còdexe]

Statudo de'l 1971[canbia | canbia el còdexe]

Fin da’l 1948 ła Costitusion Itałiana ła prevedeva l’istitusion de l’ente Rejon come ente autònomo co un só Statudo. Łe prime ełesion rejonałi łe ze stà inte’l 1970, e zà l’ano dopo ła Rejon Veneto ła se gavéa fato el só Statudo formà da IV tìtułi (Prinsipi fondamentałi, I òrgani de ła Rejon, Łe funsion rejonałi, Ła revizion de’l Statudo) e da 64 artìgułi.

Statudo de'l 2012[canbia | canbia el còdexe]

Tra el 1999 e’l 2001 el Parlamento nasionałe el ga aprovà tuta na serie de reforme a’l Tìtoło V de ła Costitusion, che łe dava a łe Rejon potestà łejizladiva so tute łe cuestion no diretamente de conpetensa de’l Stato: łe rejon łe dovéa donca dotarse de un novo Statudo che, “in armonìa co ła Costitusion, el ghin detèrmene ła forma de goerno e i prinsipi fondamentałi de organizasion e funsionamento” (art. 123 Cost. in baze a ła nova formułasion).

In Veneto ła prima proposta de novo Statudo ła ze datà 27 otobre 2000 da Giancarlo Galan, ma ‘sto cuà e’l tentativo dopo i ze ndati in fumo. A se ga spetà el 18 otobre 2011 par ver finalmente el novo Statudo de ła Rejon Veneto. In febraro 2012 el goerno de Mario Monti el ga dito de vołer inpunjar davanti a ła Corte costitusionałe el Statudo par defarense tra el coma IV de l’art. 30 so l’autonomìa finansiaria e l’art. 119 coma II de ła Costitusion; ma dopo che el Prezidente de ła Rejon Luca Zaia el se ga ciarìo co Monti, el goerno el se ga fermà.

Caratarìsteghe[canbia | canbia el còdexe]

Conpozision e strutura[canbia | canbia el còdexe]

El testo in vigor da'l 2012[1] el ze formà da sesantasincue artìgułi, uno in pì respeto a'l testo de'l 1971, devizi in tre Tìtułi:

  • Tìtoło I - El Veneto (artt. 1-31), devizo in VI Cai;
  • Tìtoło II - La Rejon de'l Veneto (artt. 32-63), devizo in III Cai;
  • Tìtoło III - Despozision finałi (artt. 64-65).

Tìtoło I - El Veneto[canbia | canbia el còdexe]

Cao I - I Prinsipi[canbia | canbia el còdexe]

Dopo ver descrito l'estension jeogràfega de l'Ente, el ełenca alcuni prinsipi che i informa ła Rejon:

  • Prinsipio de autogoerno de'l pòpoło veneto;
  • Prinsipio de l'autonomìa de ła Rejon de'l Veneto e de i enti łocałi;
  • Prinsipio comunitario.

A vien descriti i prinsipi fondamentałi che a cuełi ła se ispira ła Rejon, i deriti e obietivi de łe połìteghe rejonałi e altri prinsipi jenerałi.

Cao II - El sistema veneto[canbia | canbia el còdexe]

El descrive ł'articołasion e'l cordenamento teritoriałe de ła Rejon co i altri Enti łocałi:

  • so ła partision de łe funsion aministradive;
  • so l'ezersisio comun de łe funsion;
  • so i łevełi mìnemi rejonałi de eficiensa de łe funsion aministradive;
  • so łe funsion metropołitane;
  • so łe spesìfesità de łe varie comunità, de i teritori de montanja e de ła Provinsia de Bełun;
  • so l'ezersisio de'l poder sostitudivo.

Dopo A se parla de autonomìe łocałi e de i raporti internasionałi, co l'Union eoropèa e co chełaltre rejon.

Cao III - Autonomìa łejizladiva e regołamentare[canbia | canbia el còdexe]

El descrive łe modałità de ezersisio de łe potestà łejizladive e regołamentari de ła Rejon:

  • Distribusion de łe funsion tra Rejon e Enti łocałi;
  • Inisiativa łejizladiva e regołamentare;
  • Prosedimento łejizladivo e regołamentare;
  • Partesipasion de łe organizasion de l'economìa e de'l łaoro;
  • Cuałità e inpato de łe łeji;
  • Promulgasion.

Cao IV - Referendum[canbia | canbia el còdexe]

El descrive łe modałità de dòparo de'l referendum, che'l sie abrogadivo o consultivo.

Cao V - Autonomìa aministradiva[canbia | canbia el còdexe]

El ìndega i prinsipi de l'atività aministradiva, de indariso e de goerno.

Cao VI - Autonomìa finansiaria[canbia | canbia el còdexe]

El ìndega i prinsipi che i règoła l'autonomìa finansiaria e i deriti e doeri de i contribuenti.

Tìtoło II - La Rejon de'l Veneto[canbia | canbia el còdexe]

L'art. 32 el ełenca i òrgani de goerno de ła Rejon:

  • el Consiłio rejonałe;
  • el Prezidente de ła Zonta rejonałe;
  • ła Zonta rejonałe.

Cao I - El Consiłio rejonałe[canbia | canbia el còdexe]

A se parla de l'organo łejizladivo (funsion, ełesion e conpozision, insediamento, ofisio de prezidensa), de i consiłieri rejonałi (convàłida de łe ełesion, deriti e doeri, caratarìsteghe), de'l Prezidente e de l'ofisio de prezidensa, de i grupi consiłiari e de łe comision, de ła só autonomìa.

Cao II - El Prezidente de ła Zonta e ła Zonta rejonałe[canbia | canbia el còdexe]

El parla de'l Prezidente, òrgano prinsipałe de tuta ła Rejon, descrivéndoghine łe norme zenerałi e i łìmiti; dopo el parla de ła Zonta rejonałe, senpre spesifegando łe só funsion. A ła fine el parla de come che A se zmete de èsar Prezidente.

Cao III - El bałanso e l'organizasion[canbia | canbia el còdexe]

El parla de'l bałanso:

  • bałanso e patrimonio de ła Rejon, règołe e prinsipi zenerałi;
  • rendaconto de ła Rejon.

Dopo el parla de i controłi interni de l'atività aministradiva, de ła Comision de garansìa de'l Statudo e de'l Garante rejonałe de i deriti de ła parsona.

Tìtoło III - Despozision finałi[canbia | canbia el còdexe]

Inte i do artìgułi finałi el Statudo el ciarise che'l dòparo de'l zènare mascołin el se referise anca a łe done, e'l dize che l'entrada in vigor ła sarà el dì drio de ła pubregasion inte ła Gazeta Ofisiałe.

Note[canbia | canbia el còdexe]

  1. El testo tradoto in Veneto DECA el pol èsar gratuitamente descargà da 'sto indariso.