Difarense intrà łe version de "Łengoa vèneta"

Jump to navigation Jump to search
Nessun cambiamento nella dimensione ,  1 mese fa
nisun ogeto de ła modifega
[[File:Targa dialetto veneto.JPG|thumb|On carteło tacà via 'nte na botega, che 'l dixe che łà i parla anca el vèneto]]
 
Ła '''łéngoa vèneta''' ła xeze na [[łéngua|łengoa]] [[łengoe romanxe|romanxa]] parlàparlada in gran parte de ła [[Venetia]], 'ntel [[Trentin]] centrosentro-orientał e 'nte ła zona osindentał, costiera e orientał de 'l [[Friul-Venesia Julia|Friul-Venesia Jułia]]. El vèneto xeze parlà anca da ła minoransa vèneta aotoctona de 'l [[Istria]] e de ła [[Dalmazia|Dalmasia]] e da i migranti vèneti 'nte 'l [[Sud de 'l Braxil]] (Stati de [[Rio Grande do Sul]], [[Santa Catarina]] e [[Paraná (stato)|Paranà]]), in [[Argentina|Arxentina]] e 'nte 'l paexepaeze de [[Chipilo|Chipiło]] in [[Mèsico|Mesego]].
 
El vèneto xeze parlà da sirca 4 mijoni de parsone 'nte ła Venetia e se stima che 'l sipia parlà da 8 mijoni de persone 'ntel mondo, anca se xeze conplegà far na stima propia.
 
Ƚa łengoa vèneta ła xeze reconosùa da ła RexionRejon de 'l Vèneto, da 'l [[2007]], da ła RexonRejon Friul-Venesia Jułia, da 'l [[2010]], e anca da 'l [[UNESCO]] e da 'l Consejo de 'l Eoropa, che i ła ga mesa 'nte ła łista de łe łengoe minoritarie e 'ntel ''Łivro roso de łe łengoe in pericoło''[http://www.helsinki.fi/~tasalmin/europe_index.html#Italy]. El [[Itałia|Stado tajan]] invense no'l reconose el vèneto cofà na łengoa minoridaria. El veneto xe łengoa ofisiał sol che a [[Serafina Corea]] on paexepaeze de 'l [[Braxil]]. Ła ga anca on codexecodeze identifegadivo łengoistego (ISO 639-3 vec).
 
[[File:Romance 20c en.png|thumb|El vèneto, numaro 15, 'nte ła mapa de łe łengoe romanxe in [[Eoropa]]]]
== Istoria ==
{{varda anca|Leteratura in lengua veneta}}
Neła Venesia, par via de la concuista [[inpero roman|romana]], da 'l [[II secoło|II]] siegoło d.C el [[Łéngoa latina|latin]] gerajera tacà intrar nela vida de i vèneti che parò i parlaa senpre el [[Lengoa venètica|venetego]], da 'l [[III secoło|III]] siegoło el latin, nela so variansa [[Łatin volgar|volgar e local]], el gera drio esar usà senpre de più, parvia de la difuxion de 'l [[cristianeximo|cristianesimo]]. Dapò un tenpo de bilengoixmo, taca un longo proceso de influensasion e de misciamento fra le do lengoe, posibile anca grasie a la parentela fra ste do. Sto proceso el porta a la nasita de la lengoa vèneta torno a la fin de 'l [[VII secoło|VII siegolo]], più influensà da 'l latin che el va vanti esar uxà nela so puresa.
 
Za da 'l [[VIII secoło|VIII siegolo]] se pol troar de i testi in vèneto, anca se 'ncora on poc defarente da cuel de ancùo, el primo el xe 'l [[Indovineło Veronéxe|Indovineło veronexe]] de 'l VII secoło.
Utente anonemo

Menù de navegasion