Difarense intrà łe version de "Łengoa vèneta"

Jump to navigation Jump to search
nisun ogeto de ła modifega
(sistemo el infobox e cavo un fià de POV dal insipit)
|nome=Vèneto|nomenativo=Vèneto
|colore=#FD9191
|stati= [[Venetia]] ([[Itałia|Itaja]],)<br />[[Istria]] ([[Croàsia|Croasia]], e [[Slovenia]],)<br />[[Sud de 'l Braxil]]<br />[[Argentina|Arxentina]],<br />[[BraxilChipilo|Chipiło]], ([[Mèsico|Mesego]])<br />[[Dalmasia]] ([[Croàsia|Croasia]]), [[RomanìaTulcea]] ([[Romania]])
|persone= sirca 8 400000 000<ref>https://www.ethnologue.com/language/vec</ref>
|regione= [[Vèneto]], [[Trentin]] ([[[Val Lagarina]], [[Valsugana]] e [[Primièro]]), [[Friul-Venesia Julia]] (Triestin, [[Bixiacaria]], litoraƚe e xone al confin co'l Vèneto), [[Łasio]] ([[Agro Pontin]]), [[Sardegna]] ([[Arborea]]), [[Istria]], [[Region litoraneo-montana]], [[Region zaratina]], [[Region spalatino-dalmata]], [[Region de Sebenico e Tenin]], [[Region raguxeo-narentana]], [[Litorale-Carso]] ([[Capodistria]], [[Piran]], [[Ixola (Slovenia|Ixola]]), [[San Poło (stato)|San Poło]], [[Espírito Santo]], [[Paraná]], [[Santa Catarina]], [[Rio Grande do Sul]], [[Chipilo]], [[Tulcea]]
3 900 000, [[Itałia|Nord-est Itaja]] (2007)<br>* 3 435 000,[[Vèneto]]<br>* 465 000 [[Friul-Venesia Julia]] e [[Trentin]].<br>4 000 000, [[Braxil]] (2006).
|persone= sirca 8 400 000<ref>https://www.ethnologue.com/language/vec</ref>
3 430 000, [[Vèneto]] (2002).<br>300 000, [[Friul-Venesia Julia]].
<br>270 000, [[Trentin]].
<br>4 000 000, [[Braxil]] (2006).
<br>50 00, [[Croàsia|Croasia]] (1994).<br>2 500, [[Chipilo|Chipiło]] (2011)
|scritura= Alfabeto łatin
|tipologia=[[Sojeto Verbo Ojeto|SVO]] ([[Verbo Sojeto Ojeto|VSO]] 'nte łe domande), [[Łengoa fuxionał|fuxionał]], [[łengoa sełabega|sełabega]]
|fam1=[[Łengue indoeuropee|Indoeuropee]]
|fam2=[[Łéngoe romanxe|Romanxe]]
|fam4=[[łéngoe romanxe-osidentai|Romanxe osidentai]]
|fam5='''''Vèneto'''''
|nazione= [[Serafina Corea]] ({{BRA}})
|agenzia= [[Academia de ła Bona Creansa]] (no ofisiał)
|iso1=roa ([[Łéngoe romanxe]])|iso3=vec|sil=VEC
|mappa= [[File:Idioma véneto.PNG|300px]]
[[File:Targa dialetto veneto.JPG|thumb|On carteło tacà via 'nte na botega, che 'l dixe che łà i parla anca el vèneto]]
 
Ła '''łéngoa vèneta''' ła xe na [[łéngua|łengoa]] [[łengoe romanxe|romanxa]] parlà da 'l [[Popoło vèneto|popoło vèneto]] in gran parte de ła Venetia: 'nte ła rexon de 'l [[VenetiaVèneto]], 'ntel [[Trentin]] centro-orientał e 'nte ła zona osindentał, costiera e orientał de 'l [[Friul-Venesia Julia|Friul-Venesia Jułia]]. El vèneto xe parlà anca da ła minoransa vèneta aotoctona de 'l [[Istria]] e de ła [[Dalmazia|Dalmasia]] e da i migranti vèneti 'nte 'l [[Sud de 'l Braxil]], in [[Argentina|Arxentina]] e 'nte 'l paexe de [[Chipilo|Chipiło]] in [[Mèsico|Mesego]].
 
El vèneto xe parlà da sirca 4 mijoni de parsone 'nte ła Venetia e se stima che 'l sipia parlà da 8,1 mijoni de persone 'ntel mondo, anca se xe conplegà far na stima propia.
 
Ƚa łengoa vèneta ła xe reconosùareconjosùa da ła Rexion de 'l Vèneto, da 'l [[2007]], da ła Rexon Friul-Venesia Jułia, da 'l [[2010]], e anca da 'l [[UNESCO]] e da 'l Consejo de 'l Eoropa, che i ła ga mesa 'nte ła łista de łe łengoe minoritarie e 'ntel ''Łivro roso de łe łengoe in pericoło''[http://www.helsinki.fi/~tasalmin/europe_index.html#Italy]. ElSol che 'l [[Itałia|Stado tajan]] invense no'l reconosereconjose el vèneto cofà na łengoa, ło sbasa a "diaeto" de 'l [[Łengua itałiana|tajan]], roba mìa vera, e donca no ghe dà mìa el statudo de łengoa minoridaria. Da co ła xe stà creà, l'Itaja ła ga mes in ato poideghe de discriminasion e sopresion contra el vèneto a favor de 'l tajan. El veneto xe łengoa ofisiał sol che a [[Serafina Corea]] on paexe de 'l [[Braxil]]. Ła ga anca on codexe identifegadivo łengoistego (ISO 639-3 vec).
 
[[File:Romance 20c en.png|thumb|El vèneto, numaro 15, 'nte ła mapa de łe łengoe romanxe in [[Eoropa]]]]
 
== Convension de scrituraIstoria ==
 
No ghe xe na soƚa magnera de scrivar in łengua veneta, come se pol notare inte le pagina [[Wikipedia:Grafie venete|grafie venete]].
 
== Storia de ła łéngoa vèneta ==
{{varda anca|Leteratura in lengua veneta}}
El vèneto el xe nasùo torno a 'l VII e VIII secoło dapò on łongo proçes 'nte ła Venetia, 'ndo che i vèneti i parlea el [[Lengoa venètica|venetego]].
Soƚitaménte se dixe che el veneto el deriva dal [[latin volgare]] parlà inte ła rejon, che forsi l'è stà a só volta influensà da un antico sostrato [[Łéngoa venetica|venetico]].
 
Oltre a ste qua, ghe xe anca altre varianti piasè picinine, parlà inte łe varie comunità de Vèneti sparse in giro par el móndo (par savèrghene piasè, varda [[Vèneti en Itałia e 'ntel Mondo|Vèneti en Itałia e 'nte'l Mondo]]).
 
== Łesigo ==
== = Paroƚe Itaƚiane che ƚe vien da 'l Vèneto ===
 
Ƚe xe tantisime ƚe parole itałiane pì doparà che ƚe deriva da 'l Vèneto o da 'l Venesian. Secondo calchedun pì del 30% de łe parołe tałiane łe deriva dal Veneto, ła coaxi totałità dei termini marinari i xe de orìxene vèneta.
* '''Imbroglio''', itałianixassion de ''brojo'', deformasion de ''Broło'' cioè orto. De drio al Pałazzo Ducale ghe jera on broło indove i ndava i senadori venesiani par acordàrse prima de łe votassion: lori i "(in)Brojava" = "i se acordàva prima de votar"
 
=== Paroƚe ciapàe cofà exenpidifarense de ƚa'l lengoałesigo ===
 
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center" width="100%"
|}
 
== NoteConvension de scritura ==
 
No ghe xe na soƚa magnera de scrivar in łengua veneta, come se pol notare inte le pagina [[Wikipedia:Grafie venete|grafie venete]].
 
== Notasion ==
<references/>
 
== EspresionVara tipiche vèneteanca ==
* [[Leteratura in lengua veneta|Łiteradura in łengoa vèneta]]
 
== Altri projeti ==
* [[Baùco]]
* [[Ceste]] (vixentin)
* [[Mona]]
* [[Dialo beco]]
* [[Nemo butei]]
* [[Sa feto?]]
* [[Do veto?]]
* [[Che t'a cunà]]
== Ałtri progèti ==
{{Interprojeto|commons=Category:Venetian language}}
{{Interprogetto|s=:vec:|s_oggetto=opere letterarie e documenti antichi}}
== Coƚegamenti foresti ==
{{ip|s=:Categoria:Canti_del_Veneto|s_oggetto=alcuni canti|s_preposizione=in|s_etichetta=|wikt=veneto|wikt_etichetta=veneto|commons=Category:Venetian language}}
 
== CoƚegamentiŁigamenti foresti ==
* {{cita web|http://www.linguaveneta.it|Sito so ła Łengoa Vèneta, dedicà a 'l patrimonio łengoistego e culturał de 'l Popoło Vèneto promos da ła Rexon Vèneto}}
* [http://www.orbilat.com/Languages/Venetan/mgx_veneto.pdf Manual gramaticałe xenerałe de ła łéngua vèneta e łe só varianti]
* {{vec}}{{en}}{{it}}[http://www.elgalepin.com Vocabulario online ingrexe, vèneto, taljan]
11 257

contributi

Menù de navegasion