Jump to content

Difarense intrà łe version de "Anàłixi matemàtica"

p
→‎Storia: clean up, replaced: che'l → che el
p (→‎Storia: sost, replaced: 'ntel → inte el (2))
Targheta: Canbio faxesto co AWB
p (→‎Storia: clean up, replaced: che'l → che el)
Targheta: Canbio faxesto co AWB
Par tuto el XVIII sècoƗo, Ɨa definision de [[funsion matemàtica|funsion]] l'è stà question de discusion fra i matemàtici. Intel XIX sècoƗo, [[Augustin Louis Cauchy|Cauchy]] el ga dà par primo dei fondaminti lògici ben definii al [[cónto infiniteximaƗe|cónto diferensiaƗe]] introduxendo el conceto de [[sucesion|sucesion de Cauchy]]. Fra l'altro propio in 'sto perìodo qua gh'era stà méso in pie anca Ɨa teoria formaƗ de l'[[anàƗixi conplesa]]. [[Siméon Denis Poisson|Poisson]], [[Joseph Liouville|Liouville]], [[Jean Baptiste Joseph Fourier|Fourier]] e altri i avéa studià Ɨe [[equasion diferensiaƗe a derivade parsiaƗi|equasion diferensiaƗi a derivade parsiaƗi]] e l'[[anàƗixi armònica]].
 
A metà del XIX sècoƗo, [[Georg Friedrich Bernhard Riemann|Riemann]] el ga introdóto Ɨa só teoria de l'integrasion ciamà defati [[integral de Riemann]]. L'ùltimo trentenio del XIX sècoƗo, l'anàƗixi l'è stà aritmetixà da [[Karl Weierstrass]] che 'l pensava che el raxonamento geomètrico l'era mal definio, e che'l el ga introdóto anca Ɨa definision <math>''\epsilon \delta ''</math> dei [[Ɨìmite|Ɨìmiti]]. Piasè tardi i matemàtici i à tacà preocuparse del fato che no i catava mìa próve de l'existensa del continuo dei[[nùmaro reaƗe|nùmari reaƗi]], fin quando che [[Richard Dedekind]] l'à fato i nùmari reaƗi co Ɨe sesion de Dedekind. Intanto, i tentativi de rafinar i teoremi de l'[[integral de Riemann]] i avéa portà al studio de Ɨa mexura dei insiemi discontinui de Ɨe funsion reaƗi.
 
Fra l'altro, ga tacà vegner descrito anca “mostri” (funsion continue da nisuna parte, funsion continue ma derivàbiƗi da nisuna parte, curve....) . In 'sta situasion qua, [[Marie Ennemond Camille Jordan|Jordan]] l'à sviƗupà Ɨa só teoria su Ɨa mixura. [[George Cantor|Cantor]] el ga sviƗupà queƗa che anco Ɨa se ciama teoria ingènua dei insiemi. A l'inisio del XX sècoƗo, el cónto infiniteximaƗe el vien formaƗixà co Ɨa teoria asiomàtica dei insiemi. [[Henri Léon Lebesgue|Lebesgue]] el ga risolto el problema de Ɨa mexura e [[David Hilbert|Hilbert]] el ga introdóto el [[Spasio de Hilbert]] par risòlvar Ɨe equasion integraƗi. L'idea del [[spasio normà|spasio vetoriaƗe normà]] l'era stà bastansa studià inte i ani 1920 e [[Stefan Banach]] el ga creà l'[[anàƗixi funsionaƗe]].
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/wiki/Speçałe:DiffMobile/982415"