Jump to content

Difarense intrà łe version de "Àlbara"

2 byte cavai ,  2 mesi fa
Nisun ojeto de cànbio
p (Sostitusion varie)
[[Imàjine:Kalabrien_Oliven_2257.jpg|thumb|276x276px276z276pz|right|Àlbara de [[ułivo]]]]
{|
|{{quote|I àlbari i xeze łìreghe che ła tera ła scrive sul ceło. Noialtri łi batemo e łi trasformemo en carta par poderghe registrar, invese, ła nostra vodàxenevodàzene.|
[[Kahlil Gibran]]}}
|}
Par '''àlbara''', '''àrboro''', '''àrbol''', '''àlbore''' e '''àlber''' {{Audio|Àlbara e łe so variante.ogg|[pronunsa]}} (dal [[Latino|łatin]] ''arbor'') en [[botànega]], se intende na [[Piante|pianta]] [[Łegno|łegnoxałegnoza]] perene, bona a desviłuparse in altesa, grasie a ła prexensaprezensa de on fusto legnoxolegnozo, ciamà "truxotruzo", che el costuma sramefegarse a racuanti metri da tera. El insieme de łe rame e de łe foje, łe fa ła cioma. Ła cioma ła połe variar dependendo da ła rasa e da łe condision anbientałi che el ga da torno.
 
<br />
 
== Descrision ==
Łe àlbare łe se destingue da łe altre piante dai [[Arbusto|arbusti]], no par ła so grandesa ma par el èsarghe de on [[truxotruzo]] ben identefegabiłe, che par on primo toco el xeze sensa sramefegasion.
 
Ła justa definision pena scrivesta, ła vien parò contradita co se parla de àlbare in te l'anbito [[Trafego|comerçałecomersałe]]: in sto caxocazo, de fati, a łe vien prefisae de łe altese minime par ła definision de àlbara (pae exenpioezenpio: 5[[Metro|metri]] de altesa segondo calche norma [[FAO]]).
 
 
El [[legno]] de łe àlbare el xeze inportante anca parché:
 
* ''na fonte enerxetegaenerzetega''' (conbustion direta e carbon de legna)
* '''on materiałe da costrusion''' (a se ghe połe far intiere abitasion, travadure, nave, mobiłi, ojeti de comune doparasion)
* '''produxeproduze ła [[çełułoxasełułoza]]''' (co ła cual a se ghe połe prodùxarprodùzar [[carta]])
 
== MorfołoxiaMorfołozia ==
La conformasion tìpega de un àlbaro ła xeze data da:
* [[RaixeRaize (botanica)|raixeraize]]
*[[truxotruzo]]
*[[rama]]
 
Łe raixeraize łe ga ła funsion de asimiłar [[minerałe|minerałi]] dal teren, mentre i rami i funze da suporto par [[fogia|foje]] e [[fruto|fruti]].
 
Coi àlbari se fa el [[legno]] ùtiłe par ła costruzaion de móbiłi, infisi e carpentarìa en legno. El é anca dorà cofà font de [[energia]], tipo par far el [[fogo]].
</gallery>
 
== VoxiVozi corełae ==
* [[Bosco]]
* [[Desboscamento]]
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/wiki/Speçałe:DiffMobile/966826"