Salta al contegnùo

Makemake (astronomia)

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Infobox de Ojeto astronòmegoMakemake 
Dezignasion provizionałe2005 FY9 Cànbia el vałor in Wikidata
Tipoplutòide, cubewano (it) Traduzi e asteròide Cànbia el vałor in Wikidata
Categoria pianetiojeto transnetunian e cubewano (it) Traduzi Cànbia el vałor in Wikidata
DescuerzidoreMichael E. Brown (it) Traduzi[1]
Chad Trujillo (it) Traduzi[1]
David Lincoln Rabinowitz (it) Traduzi[1] Cànbia el vałor in Wikidata
Data descuerzimento31 de marso del 2005[2] Cànbia el vałor in Wikidata, osservatorio di Monte Palomar (it) Traduzi[2] Cànbia el vałor in Wikidata
EpònemoMakemake Cànbia el vałor in Wikidata
Ojeto pareSołe Cànbia el vałor in Wikidata
Ojeti fiołi
Època31 de majo del 2020 Cànbia el vałor in Wikidata
Dati orbitałi Védar la pozision atuale
Apoàpside52,76 AU[1] Cànbia el vałor in Wikidata
Periàpside38,36 AU
(arg (ω): 295,09)[1] Cànbia el vałor in Wikidata
semiase major a45,56 AU Cànbia el vałor in Wikidata
Esentrisità E0,15802[1] Cànbia el vałor in Wikidata
Perìodo orbitałe P307,54 a Cànbia el vałor in Wikidata
Anomalia mezana M163,94 °[1] Cànbia el vałor in Wikidata
Inclinasion i28,98 °[1] Cànbia el vałor in Wikidata
Lonzitùdene nodo asendente Ω79,64 ° Cànbia el vałor in Wikidata
Dati perièlio7 de apriłe del 1879 Cànbia el vałor in Wikidata
Caratarìsteghe fízeghe e astronòmeghe
rajo717 km[3] Cànbia el vałor in Wikidata
Diàmetro1 478 km Cànbia el vałor in Wikidata
Piatamento0,05 Cànbia el vałor in Wikidata
Magnitùdene asołuta−0,2[1]
0,049[4] Cànbia el vałor in Wikidata
Masa3,1 Yg[5] Cànbia el vałor in Wikidata
Periodo de rotasion22,48 h[1] Cànbia el vałor in Wikidata
Gravità superfisałe ecuatoriałe0,57 m/s² Cànbia el vałor in Wikidata
Albedo0,77 (albedo zeomètrego)
0,74 (albedo de Bond)[6] Cànbia el vałor in Wikidata
Cołoreindice di colore B-V (it) Traduzi= 0,83 Cànbia el vałor in Wikidata
Catàlegs astronòmics
Identificador JPL2136472 Cànbia el vałor in Wikidata
Sèrie
« (136471) 2005 FJ7 Cànbia el vałor in Wikidata • (136473) Bakosgáspár Cànbia el vałor in Wikidata »


Makemake (minor-planet designation: 136472 Makemake) el xe un planeta nano e el pi grando de queło che el xe conosùo come ła popołasion clasica de sentura de Kuiper ogeti, co un diametro aprosimativamente queło de ła luna de Saturno Iapeto, o el 60% de queło de Pluton.[7][8]El ga un satełite conosùo.[9] Ła so tenperadura media estremamente basa, de 40 K, vol dir che ła so superfisie ła xe coverta de metano, etano, e magari ghiaccio de azoto.[10] Makemake el mostra segni de atività geotermica e quindi el pol esar bon de sostegnèr ła geołogia ativa e de ospitar un oceano soto tera ativo.[11]

Makemake el xe stà scoperto el 31 marso 2005, da un grupo guidà da Michael E. Brown, e anuncià el 29 lujo 2005. El jera conosùo inisialmente come Modeło:Mp e dopo el xe stà dato el nùmaro de pianeta minore 1367. In lujo 2002, dopo el xe stà ciamà. Makemake, un dio creator inte ła mitologia Rapa Nui de Ixoła de Pasqua, soto l’aspetativa da parte de ła Union Astronomica Internasionałe (IAU) che el se dimostrese un pianeta nano.[8][12][13][14]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 URL de refarensa: https://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=136472.
  2. 2,0 2,1 Declarà da: JPL Small-Body Database.
  3. (inglezo) 25 de marso del 2013, DOI:10.1088/2041-8205/767/1/L7. Sconosesta: inglezo (juto);
  4. (inglezo) 3 de apriłe del 2019, DOI:10.1051/0004-6361/201935274. Sconosesta: inglezo (juto);
  5. Declarà da: The Mass, Density, and Figure of the Kuiper Belt Dwarf Planet Makemake. Autor: Alex H. Parker. Editor: American Astronomical Society. Łéngua de l'òpara: inglezo. Data de publicasion: otobre 2018.
  6. 27 de apriłe del 2022, DOI:10.3847/PSJ/AC63A6.
  7. Eror: <ref> nisun testo par el marcador Lim2010
  8. 8,0 8,1 Eror: <ref> nisun testo par el marcador IAU0806
  9. Eror: <ref> nisun testo par el marcador HubbleSite
  10. Eror: <ref> nisun testo par el marcador brown
  11. Astronomers Uncover Surprising Activity on the Dwarf Planets Eris and Makemakescitechdaily.com, 20 February 2024.
  12. Eror: <ref> nisun testo par el marcador Brown
  13. Eror: <ref> nisun testo par el marcador name
  14. Eror: <ref> nisun testo par el marcador Tancredi

Altri projeti

[canbia | canbia el còdaxe]

Linganbi foresti

[canbia | canbia el còdaxe]
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Makemake_(astronomia)&oldid=1221506"