Carlos Santana

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
Carlos Santana
Carlos Santana 2005.jpg
Nasesto/a20 de łujo, 1947 Autlán de Navarro
Paexe de orìxaneMèsego, USA
Xènaro muxicałeLatin Rock, Pop Rock, Blues Rock, Fusion, Rock Psichedełico, Hard Rock
Eticheta discografegaColumbia
Arista
Instrumento/ichitara, (el ga inparà a sonar el viołin a sincue ani)
Atività prinsipałechitarista, conpoxidor
Discografia
Albun65
Stùdio32
En vivo5
Racolte28
Sito webhttps://www.santana.com/
IMDB: nm0005396 Allocine: 689878 Allmovie: p109823
Twitter: SantanaCarlos Spotify: 7yGQgQiiKpg2k00JXf8hJk Musicbrainz: f7fda030-0ba1-42e9-a385-3deebc939bc9 Songkick: 151868 Discogs: 79340 Allmusic: mn0000175196


Carlos Santana, (Autlán de Navarro, 20 de łujo 1947), el xe un chitarista e conpoxidor mesegan naturałixà statunitense.

El ga tacà aver consensi tra i ani setanta e otanta, co'l so grupo, ciamà senplisemente Santana. Xa ałora el smisiava vari xenerei, cuałi salsa, rock clàsego, blues e fusion. A chel tenpo cofà uncò Santana uxava in modo estensivo i so asołi de chitara e 'l se avałeva anca de strumenti pì tradisionałi del so paexe. Drìoman el ga continuà a sperimentar sta formuła, tra alterne fortune.

Inte'l corso dei ani ani nonanta Santana ga riscià el declin, sconxurà inte'l 1999 da l'album Supernatural. Grasie a sto łaoro, el pì inportante suceso de ła so carièra, el ga fato conoser ła so fiłoxofia muxicałe a eł nove xenerasion.

El ga vendsto piasè de 80 miłion de dischi[1] e 'l xe anca considerà tra i mejo chitaristi rock existenti. Ła rivista Rolling Stone ło ga inserìo inte ła Łista dei 100 mejo chitaristi segondo Rolling Stone al 20º posto.

Biografia[canbia | canbia el còdaxe]

De orixeni spagnołe e native mesegane,[2] Carlos Santana xe nasesto ad Autlán de Navarro, inte'l Stato mesegan de Jalisco, da na famegia de muxicisti: el pare José, nasùo el 18 de xenaro 1913 a Cuautla, ła xera na viołinista mariachi co un so conpleso, Los Cardinales, mentre el nono, Antonino Santana, el sonava el corno fransexo in te ła banda munisipałe. Inte'l 1940 José ga spoxà Josefina Barragán, e dal matrimonio xe nasesto sete fiòłi: Antonio, Laura, Irma, Carlos, Leticia, Jorge e María. Anca Carlos s'a pasionà presto a ła mùxica, scominsiando a sonar el viołin a l'età de sincue ani. Co'l xovane Carlos el gavea 11 ani ła fameja se ga trasferìa a Tijuana; łì el toxo ga tacà sonar ła chitara da autodidata, vadagnandose da viver intratenindo i foresti dai Stati Unìi. El se ispirava ad altri famoxi chitaristi cofà John Lee Hooker, T-Bone Walker e B.B. King, che scoltava da łe stasion radio statunitensi al confin.

Il Fillmore Auditorium de San Francisco

Inte'l 1961 ła fameja Santana ga emigrà in Całifornia, a San Francisco, sità in te ła cui Mission High School Carlos se ga diplomà; poco dopo el ga acuixìo anca ła sitadinansa dei Stati Unìi[3]. Carlos ga tacà jutar ła fameja łaorando cofà łavapiati, e 'l xe cresùo pasionandose a ła mùxica de ła Bay Area, speso andando de scondon al Bill Graham's Fillmore Auditorium a scoltar alcuni dei suoi muxicisti preferìi: tra cuesti ghe jera Muddy Waters, The Paul Butterfield Blues Band, The Grateful Dead e tanti artisti rock, blues e jazz che łì i se exibiva.

A ła fin del 1966, el chitarista Tom Frazier ga intendesto meter in pìe un grupo rock. Cusì a łu se ga agregà Santana (voxe e chitara), Mike Carabello (percusion), Rod Harper (bateria), Gus Rodriguez (baso) e 'l nativo de Seattle Gregg Rolie (voxe e organo), par formar i Santana. Carlos ga sostegnesto che soło łu e Rolie xera interesài seriamente a ła mùxica, mentre i altri xera intenti soło al spetacoło e a łe exibision dal vivo. El steso Santana no'l xera visto dai altri come vero cao del grupo, che portava anca el so nome. I sìe opeava tuti come in un cołetivo, cosa che gavarìa fato par tuti i primi ani setanta. Stan 'Moon' Marcum, d'acordo co'l grupo so l'idea del so nome, xe deventà el so manager. In cuel periodo Jorge Santana, fradeło de Carlos e anca łu chitarista, ga tacà na carièra parałeła co i Malibus e drìoman el xe pasà ai Malo, de discreta popołarità.

I scominsi[canbia | canbia el còdaxe]

Dopo calche tepo el nome del grupo se ga riduxesto senplisemente a Santana. Ałora in te ła so formasion ghe xera Carlos, Rolie, el basista David Brown, el baterista Bob 'Doc' Livingston e 'l percusionista Marcus Malone. El promoter Bill Graham łi ga scoltà e ghe ga permetesto de exibirse al Fillmore (po' Fillmore West). L'exordio discografego de Santana xe stà na ospitada in The Live Adventures of Mike Bloomfield and Al Kooper, co Al Kooper e Mike Bloomfield, anca łori regołarmente in tournée al Fillmore.

Xe senpre xirae voce so come el grupo gabia incorporà ełementi de mùxica łatina, visto che ironegamente né Santana né Gregg Rolie ne ga traxesto inisialmente ispirasion. Se sa dei so frecuenti “showcases” al San Francisco's Aquatic Park, indove sonadori de conga se sarìa unìi a łòri par łe sesion ritmiche. Inaxonta, a l'epoca Carlos ga scominsià a perlustrar par ła prima volta altri tipi de mùxica, in te ła połiedrica sena de San Francisco. El łocałe chitarista jazz Gabor Szabo xe deventà fan de Santana, e ga uxà anca łu congas so'l so album Spellbinder, usìo inte'l 1966. Ma soratuto el ga capìo presto che, uxando łe percusion inte'l grupo, łe toxe łe gavarìa bałà demenando i fianchi in modo salvàdego, cofà bałarine del ventre. Cusì Santana ga descoerto che łe percusion łatine tirava el publico, e łe ga xontae a ła pròpia mùxica.

Primi sucesi[canbia | canbia el còdaxe]

El grupo ga firmà par ła Columbia Records, e i ghe ga rejistrà el so primo album. Non sodisfai de łe vendite, i ga capìo ła nesesistà de un canbiamento stiłistego. Cusì i ga łiçensià Livingston e ło ga sostituìo co Michael Shrieve, che'l se refaxeva un mucio a jazz e rock. Marcus Malone xe stà costrenxesto a łasar el grupo par problemi personałi, e xe rientrà Mike Carabello. Co sto ùltemo xe rivà anca el percusionista del Nicaragua José Chepito Areas, ben conosùo anca inte'l so paexe:tuti do ga contribuìo asè a ła mùxica del grupo, sia par łe apresae capasità tecneghe che par l'esperiensa personałe.

Bill Graham, so fan fin dal prensìpio, ga convisesto i promotori del festival de Woodstock a permeterghe łori de entrar in sena, prima de l'usida del so primo vero album. Ła so exibision al festival ga risevesto un mucio de aplauxi, e indrìoman el suceso del brano strumentałe Soul Sacrifice (de ùndexe minuti) ga fato creser ła popołarità del grupo. Graham ghe ga daxesto po' dei conseji vitałi par rejistrar Evil Ways di Willie Bobo, dà el potensiałe suceso de ła so cołaborasion. El primo album in studio del grupo, Santana, ga raxonxesto el cuarto posto de łe clasifeghe statunitensi, e 'l reciabiłe sìngoło Evil Ways xe rivà al nùmaro nove de Billboard.

Inte'l 1970 i raxonxeva i primi grandi sucesi comerciałi co Abraxas, entrà al primo posto de tante clasifeghe e forte de pì de 4 miłion de copie vendeste. Al disco ga cołaborà anca el pianista Alberto Gianquinto, che ghe ga consejà al grupo de slontanarse da łe łonghe sesion de percusionisti, e de conçentrarse so canson da łe struture manco convensionałi. L'inovativa misiansa muxicałe de Santana ła xe rivada al cuarto posto de łe clasifeghe del Regno Unìo. Abraxas fegura da ałora in molte łiste so i "mejo album de senpre". Ła scuadra orixinal del grupo (primi do album) sarìa entrada inte'l 1998 in te ła Rock and Roll Hall of Fame.

Tutavia, Woodstock e 'l suceso dei primi do album ga scominsià a crear problemi al grupo, e ga metesto in łuxe łe divergense artisteghe tra Rolie e Carlos. El primo, insieme ad altri conponenti, vołeva enfatixar el son hard rock de baxe ai exordi. El segondo jera invese drìo perlustrar sonorità blues e rock e vołeva invese inserir ełementi jazz, in una mùxica asè ispiarà anca da Miles Davis e John Coltrane; inaxonta el se dedicava senpre pì a rełijon e meditasion. A conplicar ła situasions se ga xontà anca Chepito Areas, a łe prexe co na gravisima moragìa çerebrałe; Santana e i altri ga continuà a sonar co vari sostituti (prima Willie Bobo e drìoman Coke Escovedo), ma i so cołeghi, speçie Michael Carabello, reputava sbalià łaorar sensa Areas. Alcuni menbri ga formà pròpi grupi, e i Santana ga tacà mołarse.

Al xovanisimo chitarista Neal Schon xera stà domandà de entrar inte'l grupo inte'l 1971 (Eric Clapton ghe ga proponesto anca de agregarse ai Derek and the Dominos). El xe deventà menbro dei Santana, e co łori el ga conponesto Santana III. El son del grupo, in cui łe do chitare ga asumesto un ròło pì riłevante che in presedensa, xe stà consołidà anca dal ritorno de Chepito Areas, e da ła cołaborasion de Coke Escovedo a łe percusion. Ghe xe stà drìoman ulterior suporto da ła sesion de un tronbetista dei Tower of Power, Luis Gasca of Malo, e de altri cantanti e percusionisti. Santana 3 xe stà anca eło de suceso, rivando al nùmaro uno de molte clasifeghe e vendendo do miłion de copie. I so sìngołi pì de suceso xe stà Everybody's Everything e No One to Depend On.

Paraltro inte'l grupo łe frision interne ga proseguìo. Insieme a łe difarense muxicałi, anca l'uxode de stupefasenti da parte de alcuni conponenti xe deventà un problema, e molte performance sucesive ga inisià a risentirne. Coke Escovedo ga anemà i Santana a badar a ła so diresion muxicałe tanto pì che a ła costernasion de serti altri, convinti che'l grupo e ła so mùxica fuse un sforso cołetivo. Inaxonta se ga prexentà dificoltà finansiarie soto ła guida de Stan Marcum, da Bill Graham ritegnùo un inconpetente. I cresenti resentimenti tra Santana e Michael Carabello so i so stiłi de vita, ga induxesto el segondo a l'abandon del grupo. James Mingo Lewis xe stà ingagià a l'ùltemo minuto come so sostituto, durante un concerto a New York. Po' anca David Brown xe ndà via, a cauxa del so abuxo de droghe. Ałora xe stà anca interoto un tour a Lima, in Perù, dae łe proteste dei studenti contro łe połiteghe governative dei Stati Unìi d'America e i fan indisiplinai. El tuto ga convinsesto Santana a perseguir altri canbiamenti inte'l grupo e in te ła so vita.

Vista aerea del Diamond Head Crater

Inte'l xenaro del 1972, Carlos, Neal Schon e Coke Escovedo se ga unìi al baterista de ła Band of Gypsies Buddy Miles par un concerto a l'Hawaii's Diamond Head Crater; da ciò ne sarìa derivà un album live. Poco dopo, Santana e 'l resto del grupo ga inisià a łaorar so'l cuarto album, Caravanserai.
Durante łe rejistrasion, Santana e Michael Shrieve ga cołaborà co James Mingo Lewis, Armando Peraza (sostituto de Carabello), Tom Rutley e Doug Rauch (sostituti de David Brown). A łe tastiere ga łaorà Wendy Haas e Tom Coster. Non sodisfati dai novi muxicisti, Gregg Rolie e Neal Schon xe andai via suito drìoman el conpletamento de l'album, ancaben el so influente contributo. Rolie xe tornà a Seattle, verxendo un ristorante insieme al pare, e drìoman el xe deventà tra i fondadori dei Journey (in cui xe entrà anca Neal Schon).

Cuando Caravanserai xe emerxesto inte'l 1972, ga segnà un forte canbiamento in te ła diresion muxicałe, movendose de più verso jazz e fusion. L'album xe stà tanto stimà da ła critica, ma 'l cao de ła Columbia Records Clive Davis ga avixà Carlos e i so conpagni che gavarìa riscià de deventar un fenomeno in clasifega, anca se 'l so łaor sarìa stà premià co un disco de platino. Łe dificoltà de ałora dei Santana xe sta contae da Ben Fong-Torres so Rolling Stone, in te ła storia de coertina "The Resurrection of Carlos Santana".

In chel periodo Santana ga conosesto Deborah King, che gavarìa po' spoxà inte'l 1973. Deborah xe ła fia del muxicista blues Saunders King. Ła cubia ga tre fiòłi, Salvador, Stella e Angelica. Insieme a ła mujer, Santana ga fondà l'organixasion nonprofit "The Milagro Foundation", che fornise juti finansiari in tuto el mondo par l'istrusion e ła sałute dei putèłi.

Viaxo spirituałe[canbia | canbia el còdaxe]

Carlos Santana inte'l 1973

Inte'l 1972 Santana xe deventà grando fan del grupo The Mahavishnu Orchestra e del so chitarista John McLaughlin. Vegnùo a saver de l'interese de Carlos par ła meditasion, McLaughlin ga prexentà łu e Deborah al guru Sri Chinmoy. Sto ùltemo łi ga açetà drìoman come disepołi inte'l 1973, e a Santana xe stà dà el nome de "Devadip" - overo "Feràłe e òcio de Dio".

Santana e McLaughlin ga rejistrà insenbre l'album Love, Devotion, Surrender, jutai da so respsetivi grupi, ma anca dal percusionista Don Alias e da l'organista Larry Young (i do gaveva xa cołaborà inte'l 1969 co Miles Davis, inte'l disco Bitches Brew).

Otegnesti i derìti łegałi so'l nome del grupo, Santana ga dirixesto un novo canbio de formasion. Cusì xera rivài Armando Peraza e torna el tinbałista Chepito Areas, Doug Rauch al baso, Michael Shrieve a ła bateria, e Tom Coster e Richard Kermode a łe tastiere. Drìoman Carlos ga ciamà anca el cantante jazz Leon Thomas par un tour in Japon: de chel concerto, alcune performance xe stàe rejistrae in te l'album live Lotus. Ła Columbia Records no ghe n'avaria permetesto ła publicasion, se no fuse sta scursà ła durada. Santana no xe stà d'acordo, e 'l disco xe deventà disponibiłe domeché in edision łimitada, co tre rejistrasion. Drìoman i Santana xe andai in studio par rejistrar Welcome, album che refleteva ulteriormente i interesi de Carlos par jazz e fusion, e 'l so inpegno par ła vita spirituałe de Sri Chinmoy.

I canbiamenti de stiłe in te i ani setanta[canbia | canbia el còdaxe]

Indrìoman xe rivà na cołaborasion co ła vedoa de John Coltrane. El disco, intitołà Illuminations, canbiava tra free jazz, muxiche de l'India Orientałe e influense claseghe, ghe łaorava anca Jack DeJohnette e Dave Holland (anca łori al fianco de Miles Davis). Suito dopo , ga sevità altri canbi de formasion : Kermode, Thomas e Rauch ga łasà i Santana, e i xe stà sostituìi da dal cantante Leon Patillo e dal stòrego basista David Brown. A łori se ga agregà anca el sasofonista Jules Broussard. El grupo ga rejistrà in studio Borboletta, publegà inte'l 1974. Po' Ndugu Leon Chancler ga sosistuìo a ła bateria Michael Shrieve, che gavarìa intraprendesto na carièra sołista.

A chel tenpo, ła xestion de Bill Graham ga inisià a ocuparse dei so negosi. Graham ga criticà ła svolta jazz de Santana, e par eło el chitarista gavea da conçentrarse a reportar el grupo in clasifega co sonorità più reciabiłe (spèçie cuełe łatinexante e stradaiołe dei exordi). In realtà anca el steso Carlos sentiva che ła diresion del grupo descontentava tanti fans. Benché album e concerti fuse stà tanto apresai in te i anbienti jazz e fusion, łe so vendite xera declinae.

Carlos Santana inte'l 1976

Insieme a Chancler, Tom Coster, el cantante Greg Walker e 'l produtor David Rubinson, Santana ga inponesto al grupo nantro canbiaminto de stiłe. Inte'l 1976 i ga publegà Amigos, co piasè influense funk e łatine. El disco xe stà slansà da brani come Dance, Sister, Dance e Let It Shine e soratuto ła strumentałe Europa (Earth's Cry Heaven's Smile), e ga reportà el grupo ai primi posti in clasifega. Rolling Stone ghe ga dedicò poco dopo nantra istòria de covertina, Santana Comes Home.

I album de fin ani setanta ga seguìo ła istesa formułà de Amigos, tutociò difarenti canbi de formasion. Fra i conponenti pì speso in fuga e ritorno ghe xe stà el percusionista Raul Rekow, rivà a l'inisio del 1977, moristo par małatia el 2 de novenbre 2015. El pì conosùo dei so sforsi comerciałi de l'epoca xe stà She's Not There, cover de un famoxo brano dei Zombies, ativi in te i ani sesanta. Ła canson ła provegniva dal disco Moonflower, publegà inte'l 1977.

Moonflower jera un dopio album parlopiù co trase dal vivo (19, par un totałe de 97 minuti). El gaveva na łarga sełesion de brani exeguìi fino a chel tenpo dai Santana, ma no mancava alcuni inediti. Oltre che co David Margen e 'l basista Pablo Tellez, el grupo ga łaorà co Tom Coster a łe tastiere e 'l cantante Greg Walker (che cui el se avałeva de na tecnega de canto flautada, ma fisa). Graham Lear ghe ga cołaborà come baterista e'l se ga exibìo in atachi de bateria ancora al dì d'ancuo tanto stimai dai so cołeghi rock, jazz, fusion e latin music (soratuto el so asoło so Soul Sacrifice, Hands and Feet). Altri tre percusionisti latin, Raul Rekow (bongos, congas, surdo, canpanełi), José Chepito Areas (percusion, canpane, timbales, congas) e Pete Escovedo (percusion, timbales, guiro, maracas) ga conpletà ła sesion ritmica. Inte'l conpleso, daspùo el łaoro dal vivo dei Santana xe stà granfato pì apresà de prima.

I sucesi rełativi de cuełi album ga permetesto a Santana de inviar na cariera sołista, anca co'l juto de ła Columbia Records. Cusì xe stà reałixà inte'l 1979 Oneness; Silver Dreams, Golden Reality e nel 1980 The Swing of Delight, a cui ghe ga parteçipà anca Herbie Hancock, Wayne Shorter, Ron Carter e Tony Williams (xa insenbre a Miles Davis in te i ani sesanta).

Łe presion de łaoro, el dexiderio de èsar un rocker de alto profiło e i recuixiti de vita spirituałe che esixeva el guru Sri Chinmoy e i so seguaci, ga procurà non pochi problemi al matrimonio de Carlos. Pian pianeto el se ga dixiudesto de łe règołe de vita inponeste da Chinmoy, speso non vedeste come raxonevołi (tra cui l'inpedimento al chitarista e so mujer de meter su fameja). Cuesto xe devegnesto spacàto drìoman, inte'l fato che ła fama de Santana ła usada par render pì popołar el guru. In cao de tuto Carlos e Deborah ga termenà ła so frecuentasion co Chinmoy, inte'l 1982.

I ani otanta[canbia | canbia el còdaxe]

Carlos Santana inte'l 1984

Un decenio dopo, Santana e 'l so grupo ga publegà sìngołi pì reciabiłi. Winning inte'l 1981 e Hold On inte'l 1982 xe rivai ai primi 20 posti in clasifega. Dapò ła so rotura co Sri Chinmoy, Carlos xe tornà in studio par rejistra un altro album sołista, co Keith Olson e 'l renomà produtor R&B Jerry Wexler. El disco del 1983 ga riproponesto łe presedenti esperiense del chitarista a Tijuana, co Who Do You Love de Bo Diddley e Havana Moon de Chuck Berry. Co Santana ga łaorà anca Booker T. Jones, The Fabulous Thunderbirds, Willie Nelson e parfìn l'orchestra mariachi del pare José. Santana ga inserìo łe so prime influense rock anca in te i brani par el biopic La Bamba, interpretà da Lou Diamond Phillips e dedicà a Ritchie Valens.

Sìben el grupo gapia sercà de produxer dischi pì “radio friendly” in te i ani otanta, el canbiamento de gusti in te ła cultura pop ga scominsià a reflterse so łe vendite del so ùltemo łaoro del periodo, Beyond Appearances. El 28 de majo 1984 Santana se ga exibìo a l'Arena de Verona in concerto co Bob Dylan[4]. Inte'l 1985, Bill Graham ga sołeçità ancora Santana, parchè el convinçese Bob Geldof a parteçipar al Live Aid. I consensi otegnesti a chel concerto, ga mostrà che i podeva ancora dar otemi ascolti dal vivo, malgrado łe redote vendite dei so dischi. Santana ga conservò gran respèto sia in anbiente jazz che cueło rock, tanto che Prince e Kirk Hammett dei Metallica ło ga minsonà cofà ispirador, e ła so amicìsia co Miles Davis, che da i ani otanta gaveva organixà ma jera senpre pì ancròja de sałute.

I Santana xe tornai inte'l 1986 co un novo album, Freedom. Carlos ga reciamà al microfono Buddy Miles, che vołeva riłansar ła so carièra muxicałe drìo aver pasà tanti dei ani preçedenti in prexon, par spacio de droga. Ła so prexensa senega ga conferìo carisma a non pochi concerti, ma ancora na volta łe vendite del disco non xe stae desènti.

Notasion[canbia | canbia el còdaxe]

  1. BBC NEWS | Entertainment | Latin honours for Carlos Santana
  2. [1]
  3. (EN) «Notable Immigrants: Carlos Santana», Pacific Coast Immigrant Museum. URL verto in data 3 aprile 2013.
  4. E BOB DYLAN SCESE NELL'ARENA - la Repubblica.it

Altri projeti[canbia | canbia el còdaxe]

Linganbi foresti[canbia | canbia el còdaxe]


Controło de autoritàVIAF (EN20489878 · ISNI (EN0000 0001 0877 4113 · SBN (ITIT\ICCU\CFIV\173376 · Europeana agent/base/61194 · LCCN (ENn81022390 · GND (DE119397986 · BNF (FRcb13899393n (data) · BNE (ESXX1111241 (data) · WorldCat Identities (ENn81-022390
Traesto fora da Wikipèdia - L'ençiclopedia łìbara e cołaboradiva in łéngua Vèneta "https://vec.wikipedia.org/w/index.php?title=Carlos_Santana&oldid=963382"