Céxa de Santa Maria Formosa

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Jump to navigation Jump to search
Sto articoło el xe scrito in venesian
Céxa de Santa Maria Formosa
Ła Céxa de Santa Maria Formosa
Ła Céxa de Santa Maria Formosa
Locałità Venesia
Coordinae

45°26′13″N 12°20′28″E / 45.4369, 12.3411

Rełijon Catołega
Diocexi Patriarcà de Venesia
Architeto Mauro Codussi
Stiłe architetonego Rinasimental, Clasico, Baroco
Inisio costrusion 1492

Coordinate: 45°26′13″N 12°20′28″E / 45.4369, 12.3411

La céxa de Santa Maria Formosa xe un edificio lerigióxo de ła sità de Venesia, 'ntel sestièr de Casteło, so'l confìn del sestièr de San Marco. Se afàsa so'l canpo omonemo.

Canpo Santa Maria Formosa xe uno dei più vasti de Venesia, ed ospità so un' ìsoła dełimitàda dai rii de Santa Maria Formosa, del Pestrìn, de San Zuane Lateran e del Mondo Novo.

Storia[canbia | canbia el còdexe]

Segondo ła tradision, ła xe stàda costruìa 'ntel 639 da San Magno de Oderso a cui ghe gera aparsa ła Verxene da ła vaga forma, la quała ghe gà indicà tałe lógo par la costrusion de ła céxa a staltra dedicàda. Ła so reałixasion xe stàda finansiàda da ła famegia patrisia Tribuno, e gà ciapà el nome de Purificazione della Beata Vergine.

Ma xa a quel tenpo gà tolto el nome atuałe par la vaga forma de ła Madona aparìa al Santo. Oviamente staltra xe un insieme de storia e legénda, parchè i primi documenti scriti risałe al 1060.

Ła céxa xe stàda refàda 'ntel 864, e drìo un incendio avegnùo 'ntel 1106.

Ł'antigo schema a croxe grega xe stà mantegnìo in tuti i restauri fin al XV secoło.

Trovandose in stato de decadensa ła xe stàda ricostruìa 'ntel 1492 da Mauro Codussi, xa autor de altre céxe a Venesia, seguindo el stìl del primo Rinasimento.

'Na volta ł'ano el Doxe va in preghiera in sta Céxa, nel xorno de ła Purificasion de Maria, par ricordàr la łiberasion da parte del doxe Pietro III Candiano de dodexe donxèłe rapìe dai pirati.

Da tałe evento nase anca ła Festa de łe Marie, festa popołàr ancora prexente a Venesia, che gà ciapà el nome de Feste de łe Marie de tołe, parchè menàe a brasi so tołe de łegno.

Architetura[canbia | canbia el còdexe]

Porta de ingreso del canpanièl

Mauro Codussi gaveva costruìo so' ła croxe grega orixinàl, la pianta łatina a tre navàe, co' presbiterio, absidi semisircołari e grande capèłe so'i fianchi de łe navàde minori. Indrìoman xe stài 'verti dei ingresi laterałi sui cai del transeto, da cui gera stàe recavàe do capèłe e ła sagrestìa. Al so interno xe stà riciapà el tema brunełeschiano de łe menbradure architetoniche in pièra grixa che resalta so'i intonaci bianchi.

El Codussi xe morto 'ntel 1504 sensa fenìr la so òpara. Più tardi ła famegia Cappello 'ntel 1542 gà finansià ła costrusion de tute do łe fasàe: ła prima queła che dà so'l rio, xe in stiłe clasico, ła seconda so'l canpo xe baroca 1604.

Ła fasàda ovest

So' ła prima fasàda del 1542, ła famegia Cappello gavea decixo de ponér un monumento funebre a l'amiragio Vincenzo Cappello, morto 'ntel 1541, mentre ła segonda fasàda ospita łe tre statue de altri menbri de ła famegia Cappello.

El canpanièl in stiłe baroco xe del 1688. Xe stà scominsià e progetà dal prète Francesco Zucconi 'ntel 1611.

So' ła porta de intràda del canpanièl xe stàda posta 'na testa grotésca, parchè se credeva podese defendarlo da l'ingreso del demonio, che se divertiva a sonàr le canpàne

Opare de rimàrco[canbia | canbia el còdexe]

Ł'interno de ła céxa

A l'interno de ła céxa se pol trovàr òpare de gran riłievo. El Trittico della Misericordia del pentor muranexe Bartolomeo Vivarini xe del 1743 xe logà ne ła prima capèła de drèta. E 'l xe considarà uno dei megio prexenti ne ła strutura. El Trittico prevede ła Vergine della Misericordia. L'incontro de Gioacchino ed Anna, ła Nascita della Vergine, tecnica de ła ténpera al vóvo.

I dipinti Santa Barbara e quattro santi, Vincenzo Ferreri, Sebastiano e Antonio Abate xe òpare de Jacopo Negretti dito Palma il Vecchio (Palma el Vecio) 1523.

De Jacopo Palma il Giovane (El zovene) Madonna in pietà e San Francesco d'Assisi del 1604.

Se conserva dipinti de ła scòła de Giovanni Bellini.

Al primo pian de l'oratòrio una Madonna con Bambino e San Domenico de Giambattista Tiepolo e ordenàda da ła Scòła dei Bonbardièri, del 1760.

Dipinti minori, non par bełésa: Natività di Maria de Antonio Falier XVI secoło; contenporaneo Ultima cena de Leandro da Bassano.

Bibliografia[canbia | canbia el còdexe]

  • Marcello Brusegan, Le chiese di Venezia, Ed. Newton-Compton, 2008

Altri progeti[canbia | canbia el còdexe]

  • Collabora a Commons Su Commons ghe xe dei file multimediałi su Céxa de Santa Maria Formosa