Ua

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Nuvola apps bug2.svg
Ua
Vineyard in Montone.jpg
Un graspo de ua nera
Clasificasion sientìfega
Regno: Plantae
Divixion: Magnoliophyta
Clase: Magnoliopsida
Órdene: Vitales
Fameja: Vitaceae
Gènare: ''Vitis''
Segui el Projeto Fórme de vita


L'ùa (o uva) ła xe el fruto de ła vegna (Vitis vinifera). Ła se prexenta soto forma de graspi (diti anca simi), che i tien ognuno un çerto numaro de grani, che i pol èsar de cołor zało-verde par ła ua bianca, o de cołor vioła par ła ua nera. El gran a so volta l'è fato da ła scorsa, ła polpa e łe miołe, cioè i sémi.

La ua ła se dopara soratuto par far el vin, ma anca par magnarla fresca (ua da toła) o secà ("uva passa" o ùeta, doparà par far i dolsi); infine se pol far el succo d’uva (che no xe alcołico), e dai semi se pol far l’ojo de vinaccioli.

Un fiłar de vegne

Łe specie de vegne piesè inportanti par ła produsion de ua łe xe do:

  1. la Vitis vinifera, originaria de l'Europa, da ła qual deriva tuti i vitigni europei da cui se produxe el vin e ła ua da toła;
  2. la Vitis labrusca, originaria de ła Mèrica del Nord, destinà prinçipalmente par far ła ua da toła e marginalmente anca par ła produsion del vin.