Tunixia

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca


Tunixìa
Tunixia - Bandiera
Tunixia - Stemma
Motto: órdene, łibartà, justisia

Tunisia in its region.svg


Informasion
Nome par intiero: Repùprica de Tunixìa
Nome ufisiałe: الجمهورية التونسية
Łéngoa uficiałe: arabo
Cavedal: Tunisi  (674.100 ab. / 1994)
Polìtega
Governo: Repùbrica Presidensiàł
Capo de stato: Moncef Marzouki
Capo de governo: Mehdi Jomaa
Indipendensa: Da ła Francia, 20 de marso 1956
Ingreso a l'ONU:  
Area
Totale: 163.610 km²
Pos. nel mondo: 89°
 % delle acque:   %
Popolasion
Totałe: 9.924.742 ab.  (2003)
Pos. nel mondo: 81°
Densità: 60,66 ab./km²
Giografia
Continente: Africa
Fuxo oràrio: UTC +1
Economia
Vałuta: Dìnaro tunixìn
Energia:
Varie
TLD: .tn
Prefiso tełef.: +216
Sigla autom.: TN
Ino nasionałe: Himat Al Hima, Ala Khallidi
Festa nasionałe:  

Tunisia sm03.png


La Tunixìa (in àrabo الجمهورية التونسية, ke sarave "al-Jumhūriyya al-Tūnusiyya"), xe on Stato de l’África de el nord. El confina co ł’Algeria, ła Libia e co el Mar Mediteraneo. La majorìa de la popołasión xe muxułmana. I tunixini parla àrabo e francexe. La Tunixìa ła fa parte de el Maghreb.

Storia[canbia | canbia sorxente]

Exquisite-kfind.png Par saverghene de pì, varda ła pajina Storia de la Tunixia.

In Tunixìa ghera òmeni preistorici fin da el pałeołìtico. El primo pòpoło ca se conose xe i berberi. I fenici xe rivá su nte łe coste de ła Tunixìa e i ga fondá Cartàxene nte el 814 a.C.. Cartàxene l’è deventá na potensa comerçiàł e militàr in pochi ani e sa mexo a concoistàr i paexi de el Mediteraneo. La łota co Roma xe ndá vanti da el 264 a el 146 a.C. e xe fenìa co la distrusión de Cartàxene. I romani ga ricostruìo la çitá e i ła ga fata deventàr ła prima provinçia africana.

A ła fin de el periodo romàn, i vandałi ga invadesto Cartàxene e i xe restài fin a el 533. Nte el 533, el xeneràl bizantìn Bełixario ga concoistá tuto el nord Africa. Doxento ani dopo, i Árabi xe rivá e i xe restài fin ke i xe rivài i Turchi de l’impero otoman en tel 1574. En tel 1705 ghe stá ła fondasión de ła dinastìa Husaynide ke ł’á reñá fin a el 1957, anca se da el 1881 i francexi ga stabilì on protetorato. La Tunixìa xe deventá indipendente el 20 de marso 1956 e ła Repùbrica l’è stá proclamá el 25 de lujo del 1957. El primo prexidente xe stá Habib Bourguiba, deposto con on colpo de Stato nel 1987 da el xeneràl Zine El-Abidine Ben Ali.

Giografia[canbia | canbia sorxente]

El 40% del teritorio xe nte el dexerto de el Sahara. La costa xe fèrtile e rica de acua.

Economia[canbia | canbia sorxente]

L’agricoltura xe praticá su la costa (gran, formenton, biada). Ła industria (tèsile, prodoti petrołìferi) xe en crézita. La Tunixìa xe el sesto produtór mondiàl de fosfati.


Stati par indice de svilupo uman

 
Cuel prima Cuel daspò
Algeria 94° posto Tonga
Laori en corso!
In sto moménto qua, l'uténte Ciaurlec (msg) el xe drio far modìfeghe inportanti a sta vóxe o sesion
Par scansar confliti de edision, no sta a modifegar sta vóxe fin a có che sto avixo no'l vien levà via.
Se l'ùltima modìfega ła xé de desferénte ore fa, par piaxer cava 'l avixo.