Sitadèła

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
(Rimando da Sitadeła)
Va a: navigasion, serca
Sitadèła
comun
Sitadèła – Stema
Sitadèła – Veduta
Dati aministrativi
Stato bandiera Itałia
Rejon Veneto – stema Veneto
Provincia Pàdoa – stema Pàdoa
Sìndico Giuseppe Pan (LN) dal 07/05/2012
Lengue uficiałi itałian
Lengue veneto (var. alta padoana)
Teritorio
Coordinae 45°38′55″N 11°47′01″E / 45.648611, 11.783611Coordinate: 45°38′55″N 11°47′01″E / 45.648611, 11.783611
Altitudine 48 m s.l.m.
Superfise 36,55 km²
Abitanti 19 970[1] (31/12/2010)
Densità 546,37 ab./km²
Frasion Ca' Onorai, Faca, Poseto, San Donà, Santa Croxe Bigołina, Santa Maria, Laghi de Sitadèła
Comuni confinanti Fontaniva, Carmignan, Poso (VI), Łe Texe (VI), Rosan (VI), Galiera, Tónboło, San Dordi in Bosco
Altre informasion
Còd. postałe 35013
Prefiso 049
Fuxo orario UTC+1
Còdexe ISTAT 028032
Còd. catasticałe C743
Targa PD
Cl. sismega 3
Patrono Santi Prosdocimo e Donato
Dì de festa cuarta doménega de otobre[2]
Locałixasion
Italy location map.svg
Sitadèła
Italy relief location map.jpg
Sitadèła
Locałixasion del Comun de Sitadèła inte ła Provincia de Pàdoa.
Locałixasion del Comun de Sitadèła inte ła Provincia de Pàdoa.
Sito istitusionałe

Sitadèła el xe un comun de 20 025 abitanti de ła alta padovana.

Istòria[canbia | canbia sorxente]

Ła sità, co ła só resintada muraria, ła xé nasesta 'nte'l 1220 par vołer del comun de Pàdoa. Da łora, i ełeminti pì caraterìsteghi de ła sitadina i xé stai propio l'inportansa del aneło murario e ła so poxision stratèxega 'nte'l ànbito del teritorio padovan.

Fin da l'età del bronxo rexulta documentà ła prexénsa del omo 'nte ła xona, mentre 'nte i tinpi romani ła xé sta interesà da n'inportante agro senturià, che'l gavea come decuman màsimo ła via Postumia, fata 'nte'l 148 a.C.. A partir dal XI sècoło ga tacà formarse siorìe rurałi inte i colmełi de ła xona, tirai su torno a pieve (come cueła de San Donà) e abasie (come cueła de Santa Lusia de Brenta). 'Nte l'età de mexo, sùito daspò ła só fondasion, Sitadèła ła ga garantìo al comun de Pàdova na baxe da ła cuałe conbàtare el poder de sti sioroti rurałi, come l'aristocrasia del feudo de Onara e de Fontaniva.

Cascà in man a Exelin da Roman par un curto ténpo, ła se ga tólto un róło stratèxego 'nte i confrunti del teritorio torno 'nte ła seconda metà del duxénto, sècoło 'nte'l cuałe ła ga conosesto na granda fiorida. 'Nte'l 1236 Pàdoa ła ga parmeso a ła sità ła posibiłità de darse łexe propie.

'Nte'l 1318 Sitadèła ła xé pasà soto el controło de Cangrande de ła Scała. Ła xé tornà daspò indrio a Pàdoa, łora sioria dei Da Carara. 'Nte'l trexénto el róło de Sitadèła el xé cresesto ncora e ła Podestaria ła se ga slargada.

'Nte'l 1405 Sitadèła ła se ga data de só vołer a ła Repùblica de Venesia, otegnendo in canbio el parmeso de conservare łe só łexe. Dal 1483 ła xé sta regałà da Venesia a Roberto Sanseverino, ła cui faméja ła ga tegnesta fin el 1499, mentre pa' un ano, dal 1503 al 1504, ła xé sta data a Pandolfo Małatesta, daspò i pati xurai striti intrà Pandolfo e la Serenisima.

'L ano 1508 el ga visto ła nasesta de ła łiga de Cambrai, contro Venesia. El Małatesta, sior de Sitadèła, el xé pasà łora al s-ceramento nemigo. Par sta raxon cua ła sitadina ła xé sta pì volte tacà e sachejà da łe trupe inperiałi. Ła paxe venesiana ła xé tornà soło che 'nte'l 1516.

Daspò sti fati, Sitadèła ła ga conosesto tri sècułi de paxe, destacai 'nte'l 1797, có che łe trupe de Napoleon łe se ga tolto el poseso de tuto el teritorio partegnesto a ła Repùblica de Venesia. Sitadèła ła xé pasà łora soto el dipartimento del Bachion e, pa' un serto ténpo, anca soto ła provincia de Vicensa. Dal 1814 ła ga conosesto anca ła dominasion austriaca, che ła xé finia 'ntel 1866, ano 'nte'l cuałe ła xé sta tolta drénto al Regno d'Itałia.

Ancó Sitadèła ła xé una de łe sità pì riche d'Itałia: co soło che 20 000 abitanti, ła cónta pì de 2.500 dite.[3]

Evołusion demogràfega[canbia | canbia sorxente]

Abitanti censii


Cultura[canbia | canbia sorxente]

Dal 2004, a Sitadèła se svolxe ła Festa dei Vèneti, na festa che 'nte'l arco dei ani ła ga visto 'ndare su el nùmaro dei partesipanti fin a pì de 30 000 persone.[4]

Xemełagi[canbia | canbia sorxente]

Spor[canbia | canbia sorxente]

Ła ga na scuadra de bałon l'Associazione Sportiva Cittadella, che ła se cata in Serie B, seconda divixion del canpionà itałian.

Note[canbia | canbia sorxente]

  1. (IT) Dato Istat - Popołasion rexidente al 31 de disenbre 2010.
  2. (IT) comuni-italiani.it
  3. (IT) Casa de sparagno de Bolxan: nova fiłiałe a Sitadèła
  4. (VEC) Festa dei Vèneti

Altri projeti[canbia | canbia sorxente]


Łigamenti foresti[canbia | canbia sorxente]