Scachiera

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Toła dopàra pà'l xugo

Ła toła dopàra inte'l xugo de i scachi xè ciamà scachiera e consiste de oto righe e oto cołone de quadrati (caxełe) sistemai in modo tałe che i cołori i se alterne fra de łori. Ła denominasion coreta dei quadrati xè caxe.

Łe oto fiłe verticałi de caxe łe se ciama cołone, łe oto fiłe orixontałi traverse. Łe fiłe de caxe de ło steso cołor, coinsidenti a i angołi, se ciama diagonałi.

I cołori distintivi i xè el bianco e 'l nero, anca se speso i cołori reałi uxai i xè difarenti (a seconda del materiałe de costrusion dopàra par fabricar ła toła). Par exenpio, na scachiera in legno uxa legno ciaro pà'l bianco e legno scuro pà'l nero. Alcune scachiere łe gà anca ell bianco e 'l rosso (dopàra anca pà ła dama).

Ła scachiera xè senpre poxisionada in modo tałe che ognuno dei do xugadori gabia l'ultima caxa a destra de ła prima traversa de cołor bianco.

Tipica scachiera

Łe cołone łe xè denominae có na litera che va da a a h scuminsiando da ła sinistra del xugador bianco, mentre łe traverse łe xè denominae có i numari da 1 a 8 senpre scuminsiando da ła poxision del xugador bianco. Questa denominasion parmete de descrivare in modo univoco ogni caxa prexente so ła scachiera e fa parte de ła notasion algebrica.

Cò che taca ła partia, i tochi del xugador bianco e del xugador nero i vien sistemai so ła scachiera inte łe prime do traverse (traversa 1 e 2 pà 'l bianco e traversa 8 e 7 pà'l nero) inte'l modo seguente:

  • Ła traversa 1 ła gà (da sinistra a destra) tore, cavało, alfière, donn, re, alfiere, cavało e tore. Ła traversa 2 ła gà i oto pedòn. I tochi neri so łe righe 8 e 7 i se dispone in modo simetrico a quełi bianchi. In particołare, i do re i condivide ła stesa cołona (e), cussita come łe do done (cołona d). Ło steso conseto se esprime dixendo che ogni dona ocupa na caxa del so cołor.

I tre tochi a destra de ła dona i xè anca ciamai "tore de dona", "cavało de dona" e "alfière de dona". Ło steso vałe pà i tre tochi a destra del re, "tore de re" evc.

Na scachiera regołamentare (queła dopàra inte i tornei) ła gà par forsa łe caxełe có lato conprexo tra 5 sm e 6,5 sm.

Ła scachiera (o damiera) fisa pì granda d'Europa se cata a Pogio Inperiałe, inte'l nord Gargano, 'ndove ogni ano xè inscenà el Palio de Dama Vivente.

Łigadure foreste[canbia | canbia sorxente]

Altri projeti[canbia | canbia sorxente]