Sènare

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sto articoło el xe scrito in venesian
Sènare de legno
Incensièr

Ła sènare o sènere (dita spéso 'nte łe varianti vènete co é serada e/o z dura al posto de ła s; altri modi zéndre e séndro) ła xé ła restansa sòłida de ła conbustion: ła xé na pólvere asae sutiła de cołor grixo, in squaxi tute łe tonałità, dal negro a un grixo ciarìsimo, squaxi bianco.

Compoxision chìmega[canbia | canbia sorxente]

Ła conpoxision chìmega s-céta de ła sènare ła se desferénsia a seconda del particołar tipo de conbustìbiłe dal qual ła ga orìxene e de ła tenperadura de conbustion, ma in xènere ła xé conposta da sostanse stremaménte osidae e co tenperadure di fuxion evaporixasion asae alte, come i conposti iònisi dei metałi (in particołar carbonati e òsidi) e pòvara de conposti dei ełeménti lexièri, e no ła ga aqua.

Fertiłixante[canbia | canbia sorxente]

Dal momento che ła xé rica de sałi minerali, ła sènare de legno e/o de altre materie orgàniche ła xé n'òtimo fertiłixante par piante de ogni spece: in vertù de sta propietà qua el xé cresùo un modo de coltivar ła tera levàndoła via a ła foresta vèrxene incendiando na parte de ła stésa, favoréndoghe el desboscamento e ła destrusion in Małexia, 'ntel Bòrneo e in Mèrica del Sud.

Lisia[canbia | canbia sorxente]

Ła sènare del legno ła pol èser doperada anca par produr detersivo par piati e ninsiołi: el rexultà el vien ciamò lisia.

Ła produsion de lisia ła xé reałixada traverso el pasagio de aqua bogénte par ła sènare filtrada da un teło. De fati, cùsì, i se smoła i carbonati dei quai ła sènare ła xé rica e in particołar el carbonato de sodio, che'l ga n'inportante efeto sgrasante. Sto mètodo el vegniva doperà fin a poche desene de ani fa par ła bugada.

Sènare vulcànega[canbia | canbia sorxente]

Ła sènare vulcànega ła vien butata fora durante n'erusion e ła consiste in lava sfredada asae sutiła e łixièra che ła forma nùvołe. Anca łe sigarete, i sìgari e'l tabaco de ła pipa i moła sènare, che ła vien sunada in contenidóri fati aposta.

Sènare e Culture[canbia | canbia sorxente]

In paréce culture del mondo ghe gera (par exénpio ła rełigion romana, ma anca i Paleovèneti i ło faxéva) e ghe xé (Induismo) l'uxansa de bruxar i cadàveri dei morti par far menui i tochi che i resta: sta pràtega ła vien ciamada cremasion. El proceso el xé stà bandonà dal Cristianéximo (che'l ga mantegnuo però el rito sacro de bruxar incenso, che'l moła n'odor forte e dolse), che'l preferise ła sepoltura, anca se'l resta 'ntei proverbi e 'nte łe fraxe fate. Un exénpio el xé «Va raméngo ti e tó sènare», ofexa inirisada anca ai antenai.

Altri progeti[canbia | canbia sorxente]