Rosmarin

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Nuvola apps bug2.svg
Rosmarin
Rosmarino fiori.jpg
Rosmarinus officinalis
Clasificasion sientìfega
Regno: Plantae
Divixion: Magnoliophyta
Clase: Magnoliopsida
Órdene: Lamiales
Fameja: Lamiaceae
Gènare: Rosmarinus
Spece: R. officinalis
Nomenclatura binomiałe
Rosmarinus officinalis
L., 1753
Segui el Projeto Fórme de vita


Un bar de rosmarin coi so fiori
Rosmarinus officinalis

El rosmarin, dito anca sgolmarin, el xe na piantina senpreverde deła fameja dełe Lamiaceae (nome sientifego Rosmarinus officinalis). In inglexe se dixe rosemary, in todesco Rosmarin, in sloveno róžmarin, in taljan rosmarino. El se trova in Eoropa, Axia e Africa, in spece sułe coste del Mediteraneo e 'ntei posti seki e pieni de sołe. El nome vien dal latino ros (sguasa) e maris (del mare). El pol esere alto dai 50 cm ai 2 metri. Łe fojete, longhe da diexe a quaranta miłimetri, łe xe strete e postà una contraria a kełaltra, coi bordi piegà in baso. Ła parte sora ła xe verde scura e rugoxa, keła soto ła xe bianca coverta da na spece de pano fin ke ła protège dał'esicasion. Ifioreti, cełesti, i se trova tuto ł'ano. El rosmarin el ga un forte profumo aromatego ke ricorda ła canfora e ł'eucalipto, ligà ał'ojo esensiałe ke'l ga drento.

Ojo esensiałe del rosmarin[canbia | canbia sorxente]

Ł'ojo esensiałe de rosmarin xe fato de diversi terpeni: terpineoło, borneoło, cineoło,canfora e sesquiterpeni. Par via de questo, el rosmarin xe sta ła baxe de uno dei primi profumi distiłà deła storia, fato mis-ciando el so ojo esensiałe coł'alcol. Sta mistura ła xe sta registrà 'ntel 1370 e ciamà, in onore deła regina Ełixabeta, aqua d'Ungheria. Anca ł'aqua de Cołonia ła ga drento ojo de rosmarin.

El rosmarin come sinboło[canbia | canbia sorxente]

Na volta el rosmarin xera sinboło de amore (i trovadori i ghe ofriva ała dama ke ghe piaxeva del rosmarin; Ofelia ła ghe dà ad Amleto na corona de rosmarin come segno deła so fedeltà. Ma el rosmarin el xera anca na pianta ke ricordava i morti. I antiki Egizi i ghe meteva in man ai morti rameti de rosmarin par kè el viajo 'ntel mondo dełe anime imortałi el fuse pi dolse. In Grecia ai morti i ghe meteva corone de rosmarin.

El rosmarin in cuxina[canbia | canbia sorxente]

El rosmarin de dopara in diversi magnari par darghe aroma ała carne e ałe patate.