Nùvoła

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sto articoło el xe scrito in venesian
Nuvole di acqua.

Ła nùvoła (dita anca nioła, neoła) ła xé na masa vixìbiłe de pìcołe giosete d'aqua o cristałi de giaso sospexi 'ntel'atmosfera, sóra de ła superfisie terestre o de n'altro corpo planedario o un satèłite. Łe se pol formar struture che łe somégia a nùvołe anca 'ntel spasio intrà łe stéłe, ma en sto caxo qua no se parla miga de grupi de giose de vaor àqueo. Se parla en sto caxo de nube interstełare.

Ła parte de ła meteorołogia che ła studia łe nùvołe e i fenòmeni a łore cołigai ła xé dita nefołogia.

Łore łe vien prima e xé cauxa de conplesi fenòmeni meteorołòxici, come ła pióva, ła neve e ła tenpesta. Per somegiansa de forma ła paroła ła xé doprà anca per parlar de fumarèe 'ntel'atmosfera o concenstrasion de pólvere, sabia o inseti.

Dal pónto de vista de ła termodinàmega łe nùvołe łe prexenta ła posibiłità de vardar fenòmeni chei càpita drénto un flùido gasoxo conosuo come atmosfera; łe grandése en xógo łe xé: tenperadura, umidità, presion.

Nùvołe cołorae de roso, a ła tramontada.

Cołor[canbia | canbia sorxente]

Łe nùvołe che łe se forma su ła Tera łe xé fate de vaor àqueo che, condensàndose, el crea pìcołe gioséte o cristali di giaso, de sòłito de 0,01 mm de diàmetro. Có che se forma grupi de miłiardi de ste giosete, ła se pol véder na nùvoła, de un tìpego cołor bianco, per via del'alta refresion de ła łuxe (intrà el 60% e el 85%) su ła superfisie de ste gioséte.

Per ła granda dispersion de ła łuxe 'nte łe gioséte che łe compon ła nùvoła, eła ła pol constar anca grixa o, a volte, squaxi nera. Magior sarà ła densità de ła nùvoła e magior el só spesor, più scura eła consterà. Sto qua el xé el motivo per el qual na nùvoła chel porta tenporal, en xèner un cumułonénbo, ła consta vèro scura a ła baxe.

Al'alba e a ła tramontada, łe nùvołe łe pol tor un cołor sìmiłe a queo del sieło, soratuto naranson e roxa. Visin a ła łonghésa d'onda del'infraroso, łe nùvołe łe sarà più scure perché l'aqua che łe costituise ła asorbiria davèro ła łuxe sołar a sta longhéa d'onda qua.

Formasion[canbia | canbia sorxente]

L'aqua contegnua 'ntei mari, laghi e fiumi ła evàora par l'asion dei ragi del Sol e dei vénti. Ła masa de aqua che ła salta fóra ła ga n'alta tenperadura e per movimento natural (convesion) ła va su. Có che ła xé łà, łe tenperadure łe xé cusì base che el vaor el condénsa, formando ła nùvoła.

Ste nóve mase łe pol contegnir aqua per mièri de chiłogrami che per łore łe starie ben cùsi. Łe precipitasion łe càpita per intervénto de qualcosa de foresto. Infati łe giosete łe ga bexogno de un corpo sòłido sul qual meterse a doso per cascar: sto qua el pol èser un graneo de pólvere chel vien da soto, portà dai venti. De sòłito, però, càpita che ghe sia na corénte de aria fréda che ła giasa parte del aqua, che de conseguénsa casca xó. Per sta roba xé comun dir che pióve de siguro có che ghe xé nùvołe e riva na ventada fréda.

El giaso el pol cołar, naturalmente, se ghe xé na tenperadura atmosfèrega che ła sia bastansa alta e cusì pol cascar ła pióva. Có che xé frédo casca xó neve. Ła tenpesta ła pol èser anca de primavera o istà, perché drénto łe nùvołe ghe xé corénti che łe slarga i tóchi de giaso e i no ga ténpo de cołar prima de rivar per tera.

Altri progeti[canbia | canbia sorxente]