Laguna de Venezsia

Da Wikipedia, ła ençiclopedia libara.

Va a: Navigazsion, zserca

L'area dea laguna veneta dal sateite

Panorama dea laguna

Un beisimo tramonto

Ła Laguna de Venezsia o Laguna Veneta ła xé na laguna del Mar Adriatico settentrionałe, łóngo łe coste del Vèneto. Venezsia ła xé situà su ła laguna, a 4km da ła tera ferma e a 2 dal mar, sora 18 ixołete separae da 160 canałi e da 400 ponti. Ła xé na çità d'arte e de cultura, sede de un'Istituto soveriór de economia e comercio, de biblioteche (cèłebre ła Marciana) de numeroxi muxei, gałerie d'arte e via discorendo. Łe manifestazsioni artisteghe e culturałi a łivèo internazsionalł łe xé numeroxe. 'Nte ła laguna ła sorge ła famoxa baxiłica de San Marco (costruia 'ntel IX secoło).

Ła laguna ła xé granda çirca 550 km², dei quałi l8% i xé ocupai da tera (Venezsia stésa e molte ixołe pì picenine). Circa l'11% łe xé permanentemente conposto da soła aqua, o canałi dragati, invezse el'80% i xé piane fangoxe e pałui d'aqua sałada.

Ła xé cołegà al Mar Adriatico da tre boche: Lido, Malamoco e Cióxa. Esendo situà 'nte un mar sarà, ła laguna ła xé sogèta a grandi variazsioni del łiveło de łe aque, ła pì vistoxa de łe quałi ła xé queła de autuno overo laqua alta, che ałaga regołarmente gran parte de Venezsia.

Ła laguna ai inizsi gà dato protezsion ai romani che gèra drìo fugér dai barbari 'ntel VI secolo e łe condizsioni par ła cresita de ła Republica de Venezsia e del so inpero maritimo. Anca ogi ła xé un porto de mar, l'Arsenałe de Venezsia e par ła pesca, e anca par un picenìn numero de cacia e par ła nova industria del'ałevamento ìtego. Ai tenpi de Roma, Venezsia gèra el nome de ła regione nord-orientałe.

Na volta molte de łe ixołe de ła laguna łe gèra pałudoxe, ma un graduałe programa de bonìfega łe gà fate vivibiłi. Molte de łe ixołe picenine łe xé stà fate dai ómeni, mentre alcune are intorno al porto de Mestre łe xé ixołe bonificae. Łe ixołe che resta łe xé dune, come queła de ła strisia costiera (Lido, Pełestrina e Treporti).