Gresia
Da Wikipedia, ła ençiclopedia lìbara.
| Grecia | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|||||||||
| Motto: Libertà o morte Ελευθερία ή Θάνατος Eleftherìa i thànatos |
|||||||||
|
|
|||||||||
| Informasion | |||||||||
| Nome par intiero: | Grecia | ||||||||
| Nome ufisiałe: | Ελλάδα - Ellinikí Dhimokratía | ||||||||
| Łéngoa uficiałe: | greco | ||||||||
| Cavedal: | Atene (3.761.810 ab. / 2001) | ||||||||
| Polìtega | |||||||||
| Governo: | Repubblica parlamentare | ||||||||
| Capo de stato: | Karolos Papoulias | ||||||||
| Capo de governo: | Kóstas Karamanlís | ||||||||
| Indipendensa: | 25 de marso 1821 | ||||||||
| Ingreso a l'ONU: | 25 de otobre 1945 1 | ||||||||
| Area | |||||||||
| Totale: | 131.940 km² | ||||||||
| Pos. nel mondo: | 94° | ||||||||
| % delle acque: | 0,86 % | ||||||||
| Popolasion | |||||||||
| Totałe: | 10.665.989 ab. (2004) | ||||||||
| Pos. nel mondo: | 70° | ||||||||
| Densità: | 82 ab./km² | ||||||||
| Giografia | |||||||||
| Continente: | Europa | ||||||||
| Fuxo oràrio: | UTC +2 | ||||||||
| Economia | |||||||||
| Vałuta: | Euro | ||||||||
| Varie | |||||||||
| TLD: | .gr | ||||||||
| Prefiso tełef.: | +30 | ||||||||
| Sigla autom.: | Gr | ||||||||
| Ino nasionałe: | Imnos Is Tin Eleftherian | ||||||||
| Festa nasionałe: | 25 de marso | ||||||||
|
|
|||||||||
| 1È uno dei 51 Stati che hanno dato vita all’ONU nel 1945. | |||||||||
Ła Gresia ła xe na Republica de eł sud de ła Eoropa. Confina coł Albania, co ła Macedonia, co ła Bulgaria e co ła Turchia. El so nome ofiçial xe Repulica Ełenica (en greco Ελληνική Δημοκρατία). Ła xe na democrasia da eł 1974 e l'era 'na ditatura da eł 1967. Ła xe granda 131.957 kmq e g'ha 10.655.989 abitanti.
Drento de ła Grecia ghe xe anca el teritorio semi-autonomo del Mónte Athos.
Indice |
[modìfega] Giografia
Ła Gresia ła xé formà da ła parte final de ła penìxoła balcànega e da 2000 ìxołe catàe 'ntei mari Jonio e Egeo.
- Suparfisie:131.957 km²
- 15.021 chiłòmetri de coste e 1.500 isole. (106.778 km². terafèrma - 25.166 km² ìxołe - pianura 20%).
Ła Gresia ła confina a Nord-Ovest col'Albania, a Nord co ła Masedonia e ła Bulgaria e a Nord-Est co ła Turchia. Ła longhesa total dei confini terestri ła xé de 1.215,5 Km.
[modìfega] Ìxołe
Łe ìxołe greche łe se divide en arcipèłaghi:
- a nord ovest ghe xé quel de łe Ìxołe Jonie (tra łe quałi: Corfù, Zante, Lefcas, Ìtaca e Sefałonia);
- a sud se cata Candia, ła pì granda de łe ìxołe greche;
- a sud est, Rodi e łe ìxołe visine, catàe vanti a ła costa de ła Turchia, łe costituise el Dodecanexo, e łe divide el mar Egeo dal Mediteraneo oriental;
- 'ntel'Egeo se cata el Negroponte, visin al'Àtica, łe Spòradi e łe Grandi Egee (Łemno, Łesbo, Chio e Samo).
[modìfega] Coste
El stato greco se fasa interamente sul mar e no existe miga parte del teritorio nasional chel sia distanto pì de 137 km da ła costa. Ła conformasion de łe coste ła xé bastansa iregołar co numaroxe frastagiadure, tra łe quałi ghe xé i gòlfi de Corinto e Egina, (divixi dal' Istmo de Corinto), Patraso, Sałonico, Mesenia, Łaconia, Argòłide, Casandra, Hagiu òrus e de Orfani. Ła parte continental de ła Gresia ła xé formada da un mucio de penìxołe conpagne, come ła penìxoła Calsìdica, del'Àtica e del Pełoponexo. Ła costa jònega ła xé basa e pałudoxa. Quełe egee e meridionałi, łe xé alte e rocciose.
[modìfega] Mónti prinsipałi
L'entrotera el xé par l'80% montoxo. Ła caéna del Pindo, prołongamento de łe Alpi Dinàreghe, el nase en Albania e si slarga en diresion sud-est. Ła caéna dei monti Ròdopi ła se cata a Nord-est che se slarga da Ovest a Est al confin fra Gresia e Bulgaria. Ghe xé anca un mucio de caéne ixołae, come el Monte Ołinpo, el Monte Parnaxo e el Monte Taigeto.
Vèro noti dal'antighidà i xé l'Ołinpo, 2911 m, dove ghe gera tuti i dèi, e el Monte Parnaxo dove ghe gera łe 9 muxe che ła dava na man par łe arte.
En Tesaja se cata łe Meteore, de łe formasion de piera sora de łe quałi 'ntel Medioevo i xé stà fati dei monasteri.
Altri mónti inportanti i xé ła caéna del Pindo (fra Epiro e Tesaja) e el Taigeto (en Pełoponexo).
- Monti Acarnaniani
- Aenos
- Agia Dynati nell'isola di Cefalonia
- Agkistro
- Aigaleo o Egaleo
- Arachnaia
- Monti Artemissio
- Aroania o Chelmos
- Askio
- Attavyros
[modìfega] Pianure
Parché el teritorio greco el gà un mucio de mónti, xé siguro che łe pianure łe xé poche. Ła pianura pì inportante ła xé fata dal basin pianegiante de ła Tesaja, sèvito da ła Masedonia; łe pì pìcene łe xé visin a ła costa.
[modìfega] Fiumi
I fiumi gresi i ga un percorso corto e difìsiłe e i xé de caràtare torentisio, dónca ła łora portada ła varia par piovosità e stajon. I fiumi pì inportanti i
- entra 'ntel mar Jonio: l'Achelòos, el secondo fiume par longhesa;
- entra 'ntel Mediteraneo;
- entra 'ntel mar Egeo e interamente gresi: l'Aliakmonas, el fiume pì lóngo de ła Gresia (297 km); el Peneiòs, chel nase da ła caéna montoxa del Pindo e el xé el prinsipal fiume de ła Tessagia;
- entra 'ntel mar Egeo e i vegne da altri stati: l'Axios, da ła Masedonia dove el ga el nome de Vardar, chei entra 'ntel mar Egeo; da ła Bulgaria i vegne fòra el Strimòn, el Néstos, l'Arachthos, l'Alfeiòs, l'Evròtas, el Màrisa, o Ebro, che fa da confìne co ła Turchia. Altri fiumi i xé: Penelos, Mestae.
[modìfega] Laghi
- Lago Trichonida 96 Km².
- Lago Volvi 70 Km².
- Lago Vegoritis 54 Km².
- Lago de Prespa 39 Km². (parte greca, totale 3,28 Km²)
| Stati del mondo | Eoropa |
 Albania |  Andora |  Austria | .svg){kind=small} Belgio |  Biełorusia |  Bosnia e Erzegovina |  Bulgaria | .svg){kind=small} Sivro |  Croàsia |  Danimarca |  Estonia |  Finlandia |  Francia |  Germania |  Grecia |  Irlanda |  Islanda |  Itałia |  Łetonia |  Liechtenstein |  Łituania |  Lusenburgo |  Republica de Macedonia |  Malta |  Moldavia |  Prinsipato de Mònaco |  Montenegro | Norvegia |  Ongarìa |  Paéxi Basi | .svg){kind=small} Połonia |  Portogało |  Regno Unìo |  Republica Ceca |  Romania |  Rusia |  San Marin | .svg){kind=small} Servia |  Slovachia |  Slovenia |  Spagna |  Svezia |  Svissera |  Turchia |  Ucraina |  Vatican |
| Altri tereni |
|---|
| Akrotiri e Dhekelia · Ixołe Fær Øer · Gibiltera · Jan Mayen · Ìxołe del Canal · Ixoła de Man · Svalbard |
 |
Stati membri de l'Union Europea | |
|
|
||
| NATO - North Atlantic Treaty Organisation | ||||
|---|---|---|---|---|
Albania · Belgio · Bulgaria · Croàsia ·  Canada · Danimarca · Estonia · Germania · Grecia · Islanda · Itałia · Łetonia · Łituania · Lusenburgo · Norvegia · Paéxi Basi · Połonia · Portogało · Regno Unìo · Republica Ceca · Romania · Slovachia · Slovenia · Spagna ·  Stati Unìi · Turchia · Ongarìa |
||||
