Golfo de Bizkaia

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Golfo de Bizkaia
Bay of Biscay from Terra (2004-05-17).jpg
El fiorir del fitoplankton in tel golfo de Bizkaia (fotografà dal satełite "Terra" (EOS AM-1))
Parte de Osèano Atlàntego
Coordinae

45°05′27″N 3°54′27″W / 45.090833, -3.9075Coordinate: 45°05′27″N 3°54′27″W / 45.090833, -3.9075

Giografia fixica
Superfise 225000 km²
Fondità masima 4735 m
Idrografia
Sałinità mexana 35 ‰
Ìxołe Oléron, Ré, Belle-Île-en-Mer, Noirmoutier
Giografia umana
Giografia pułitega
Stati Flag of France.svg Fransa
Flag of Spain.svg Spagna
Celtic Sea and Bay of Biscay bathymetric map-fr.svg
mapa batimetrega
Vista generałe del porto de Ondarroa.

El golfo de Bizkaia (in basco Bizkaiko Golkoa, spagnoło golfo de Vizcaya, francexe Golfe de Gascogne, ocitan Golf de Gasconha), l'è un golfo del Oceano Atlantico setentrionałe che el deve el so nome a ła provinçia basca de Bizkaia. El bagna do Stati:

El gà n' estensión de 225 000 km² e na profondità masima de 4 735 metri. Ła sałinità de l' aqua l'è pari al 35%.

Storia[canbia | canbia sorxente]

Mapa połitega.

In spagnoło ła parte meridional del golfo l'è anca ciamà "Mar Cantábrico", da ła rejon Cantabria. In tel I secoło a.C. l'era stà ciamà dai Romani Sinus Cantabrorum (Oceano dei Cantabri).

In serte mape medioevałi, el Golfo de Bizkaia l'è segnà come El Mar de los Vascos.

Se ritien che sta area la fuse anca ła destinasion finałe (europea) de l'Armata rosa sovietica (łe ex forse armè de l' URSS) durante ła Guera freda. Ła poxisión la ga inportansa sia geopołitica che strategica: ła prima l'è raprexentativa del potensiałe dominio sovietico su l'Europa, mentre ła seconda la se riferise a l'inportansa strategica de l'aceso a l'Oceano atlantico par łe navi sovietiche.

Geografia[canbia | canbia sorxente]

Łe coste francexi, fin a ła foce de l’Adour, i' è piate e, a sud de ła foce de ła Gironda con dune; oltre la foce de l’Adour łe coste le diventa rocioxe e con dirupi; i fondali i' è basi a est, mentre in te ła parte mediana i riva fin a oltre 5 000 m.

Fiumi[canbia | canbia sorxente]

I prinsipałi fiumi che sfocia in tel golfo de Bizkaia, caraterixè da brevità e portata iregołare, i' è:

Prinsipałi çità[canbia | canbia sorxente]

El golfo de Bizkaia a Biarritz (Iparralde)

Łe prinisipałi çità che dà sul Golfo de Bizkaia i' è:

Venti[canbia | canbia sorxente]

I forti venti del mare del Nord che bate el golfo i' è originè da łe base presioni łocalixè su łe ixole britaniche e 'l Mare del Nord, combinè con l'Anticiclón de łe Axore.

Ła corente de Nadal, che la percore tuta ła costa Cantabrica da ovest a est, la riva al golfo de Bizkaia trascinando tuti i tipi de ojeti fin a scontrarse con ła costa continentałe, la qual coxa la le obliga a sałir verso nord e morir. Sta corente l'è la responsabiłe de l' arivo fin a łe coste francexi del petrołio fuiriusio da ła nave Prestige, in seguito al dixastro avegnuo in tel 2002 in prosimità de łe coste gałisiane.

Atività[canbia | canbia sorxente]

  • Ła formasión de onde longo el litorale la favorise ła pratica del surf in te łe stasioni balneari de ła Costa d’Argento (in Aquitania, tra ła foce de ła Gironda e ła foce de l’Adour) e de ła costa basca .
  • Pesca. Ła pesca in tel golfo de Bizkaia l'è molto sfrutà e ghè tante specie in serio pericoło de estinsión, come l' orata, el merluxo e anca łe alici. Altre, come ła verdesca e xgonbro, i gode de bona sałute e i se sfruta regołarmente. Alcune specie i' è xa sparie, come ła bałena basca, el cui ultimo exenplar l'è stà pescà a Orio a l' inisio del secoło pasà.
  • Anca el cabotagio l'è n' inportante atività del golfo: ghè do linee de tragheti, Santander-Plymouth e Bilbao-Portsmouth, che cołega Spagna e Inghiltera.
  • Ła prexensa de numaroxe stasioni balneari la favorise anca na notevołe atività turistica; łe stasioni più note i' è: La Baule-Escoublac, Les Sables-d'Olonne, Royan, Arcachon, Biarritz, Donostia (San Sebastián).

Natura[canbia | canbia sorxente]

Ła costa del golfo de Bizkaia - San Juan de Gaztelugatxe (Bizkaia).

I ferryboat da Portsmouth a Bilbao e da Plymouth a Santander i fornise uno dei più convenienti modi par oservar i cetacei in te łe aque europee, e ghè speso ła prexensa de speciałisti a bordo. Vołontari e inpieghè del Dolphin Research Programme i uxa el ponte de ste navi par oservar e monitorar l'atività cetacea. Tante specie de bałene e delfini le pol esar avistè in sta area, e l'è uno dei pochi posti ndoe se pol ancora oservar łe bałene dal beco come łe bałene dal beco de Cuvier. Łe meo aree par avistar grosi cetacei i' è el Canyon de Santander e de Torrelavega in tel sud del golfo. El viaio, de ła durata de tri giorni, el parmete anca l' avistamento de un discreto numaro de xvariè specie de uxei marini, in particołar pełicani.

L' alga Colpomenia peregrina l'è stà introdotà e notà par ła prima olta in tel Golfo de Bizkaia da dei pescatori in tel 1906.