Giacomo Tiepolo

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Sto articoło el xe scrito in venesian
Stema de Giacomo Tiepolo

Giacomo Tiepolo, dito Scopulo (Venesia, ... – Venesia, 19 de lugio 1249) el xé stà el quarantatreèximo doxe de ła Repùblica de Venesia, dal 6 de marso 1229 al 2 de magio (o 20) 1249, có el gà adicà e'l se ga tirà indrio a vita privada.

Omo seguro e decixo, da ła sóa famegia i xé vegnui anca el doxe Lorenzo Tiepolo só fio, (12681275), el famoxo Giacomo Scopulo, só nevodo, e'l conosuo, per małe raxon, Bajamonte Tiepolo só bis–nevodo.

Vita[canbia | canbia sorxente]

De famegia rica e inportante, Giacomo el se ga destinto presto per ła sóa capasità tołendo gloria e richese (intrà łe quałi el comando sul'ìxoła greca de Scopulos, da ła qual el soranome). Bravo e caro a parecia xénte, el xé stà doxe de Candia e dó volte bailo a Costantinopoli.

El se ga spoxà quatro volte e'l ga avùo quatro fii e na fia. Anca se'l gera ben considerà, có el doxe prima el ga adicà Piero Ziani i 40 ełetóri chei gaveva da sèłier chi chel gavese da tórse l'inportante carga, quei chei ga votà łu e quei chei ga votà Marin Dandolo i gera del steso nùmero. A ła fin ła sièlta ła xé stada fata in maniera daverò curioxa: el vinsidor el xé stà ełeto da ła sorte. Se conta che, daspò sta roba, i Tiepolo e łe famege più conservadore, come i Dandolo e i Gradenigo, i ga scomensà a èser nemighe, co conseguénse che łe ga influensà Venesia per squaxi tuto el sècoło vanti.

Dogado[canbia | canbia sorxente]

Arca de Giacomo e Lorenzo Tiepolo.

Pena chel ga tólto ła carga el ga scomensà quietar łe parece rebełion che łe gera partie 'ntei posediménti venesiani perifèreghi. La situasione ła gera difìsiłe, soratuto a Candia, e'l doxe el ga mandà un bel fià de soldai. El Tiepolo, bravo połìtego e anca soldà coragióxo, prima de far sta roba, el ga mandà paréci nòbiłi venesiani come podestà in sità de ła teraferma, in manièra da controłar eventuałi guere che łe gavaria posùo danegiar ła sità lagunar. 'Ntel 1234, ła prima de numeroxe revolte a Candia ła xé stada a ła fin controłada, ma poco ténpo daspò łe xé stae łe sità de ła teraferma vèneta a tor łe arme contro Venesia: Ezzelino da Romano, cao dei ghibełini, el ga scomensà a sołevar łe xone che łe ghe partegnivaa. In sti ani qua Piero, un dei fii del doxe, el xé stà copà dai ghibełini. Venesia, s-cerada coi guelfi per motivasion połìteghe, ła ga fato numeroxe incursion 'nte ła teraferma e ła ga sofegà ogni prova de łe sità de ła Dalmasia a liberarse da ła sóa influénsa.

Daspò un poco de ténpo, ła guera ła xé finìa e 'ntel'Itałia del nord i Guelfi i ga tolto el poder: ła situasion ła xé tornada quieta e Venesia ła ga posùo tirar indrio i sói soldai. In quei ùltimi ani de dogado el Tiepolo el ga reorganixà el derito marìtimo venesian e'l ga creà nove istitusion per agitar el doxe 'nte ła condusion del Stato.

Vecio e stanco, daspò paréci ani al poder, a ła fin el ga sièlto de adicar el 2 o'l 20 de magio 1249. El xé morto el 19 de lugio del steso ano; sta roba ła fa pensar che l'adicasion ła fuse stada domandada da vecésa o małatia, e chel fuse stà costreto.

Altri progetti[canbia | canbia sorxente]


Venezia-Stemma.png Doxe de Venesia

 
Cuel prima Cuel daspò
Piero Ziani 1229-1249 Marin Morosini