Doraro
Da Wikipedia, ła ençiclopedia lìbara.
 |
||||||||||||||||
 Laurus nobilis |
||||||||||||||||
| Stato de conservasion | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
| Clasificasion sientìfega | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
| Nomenclatura binomiałe | ||||||||||||||||
| Laurus nobilis L., 1753 |
El doraro el xe na pianta (nome sientifego Laurus nobilis) deła fameja dełe Lauraceae. El so nome todesco xe Loorbeer, keło inglexe laurel, el sloveno lōvor, el taljan alloro. El xe un senpreverde, alto fin a diexe metri. La scorsa ła xe verde-mora.
Łe foje, ovałi, łe xe verde scuro, coła parte de sora lucida e keła soto opaca. El doraro xe na pianta dioica, ke vol dir ke ła ga fiori maskiłi e feminiłi su albari diversi. Sti fiori, xałi, i vien fora in primavera.I fruti i xe mori e lucidi.
Indice |
[modìfega] Anbiente
El doraro xe na pianta spontanea in Spagna, Grecia e Centro-Sud Italia e su tute łe coste del Mediteraneo e dełe Ixołe Canarie. Da nialtri el xe na pianta coltivà. El se ga anbientà anca in Sud Irlanda, in Renania e 'nteł'ixoła de Helgoland, sul Mar del Nord .
[modìfega] El doraro 'nteła mitołogia greco-romana
El doraro xera ł'albaro sacro al dio Apòło e sinboło de sapiensa e gloria. Na corona de foje de doraro vegneva mesa suła testa dei atleti ke vinseva łe olinpiadi e suła testa dei poeti pi bravi. Anca deso, ai tosi ke finise ł'universidà (laureà) se ghe mete al coło na corona de foje de doraro.
[modìfega] El doraro in cuxina
Łe foje de doraro łe vien doparà par darghe aròma, par via dei oji esensiałi ke'l ga drento łe foje e i fruti, ai magnari, al pese e ała carne in spece.
[modìfega] Oji esensiałi de doraro
Drento łe foje, ma anca 'ntei fruti, ghe xe sti oji esensiałi (terpeni): terpineoło, eucaliptoło, pinene, cineoło, geranioło, eugenoło, fełandrene.
