Casteło (sestièr)

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Indove se cata Casteło

Casteło el xé el sestièr più a est de Venesia. El ga 12.945 abitanti [1]

Geografia[canbia | canbia sorxente]

El sestièr de Casteło el xé el più grando e el secóndo per popołasion de ła sità. Se ti paragoni Venesia a un pése, come 'ntel łibro de Tiziano Scarpa, Casteło el pol èser ła coa, perché el se slónga propio fin ai màrxeni est de ła sità e perché ła ga na fórma stréta, che daspò ła se slarga e ła se divide a dó parte a ła fin.

Adónca Casteło el xé na penìxoła che ła confina a nord-ovest col sestièr de Canarégio 'ntel tóco infrà łe Fondamente Nove e Canpo Santa Marina, e a sud-ovest col sestièr de San Marco 'ntel tóco infrà la Parochia de San Lio e Piasa San Marco.

Un dei pónti chei unise Casteło col sestièr de San Marco el xé el ponte de ła Pagia chel méte in comunicasion el moło de ła Piaseta San Marco co ła Riva dei S-ciavoni, 'ndando traverso el Rio de Pałaso (tacà al Pałaso Dogal) El sestièr de Casteło el xé cołigà a queo de Canarégio col pónte de San Zanipoło chel, vanti a ła baxéłega col stéso nome, el va traverso el Rio dei Mendicanti a póchi pasi dal momumento a Bartolomeo Colleoni del Verrocchio.

El rio dei Mendicanti desegnà da Canaletto

Casteło el xé anca l'ùnego dei sestièri venesiani chel no se 'fasa sul Canal Grando.

Anca ła ìxoła de Sant'Ełena ła xé parte del sestièr.

Storia[canbia | canbia sorxente]

El nome del sestièr el xé sto qua per via de na fortificasion che ghe gera 'ntel alto Medioevo sul'ìxoła de Ołivoło, ancuo ciamada ìxoła de San Piero de Casteło.

Qua se cata ła Baxéłega de San Piero de Casteło sede del véscovo fin al 1807, ano 'ntel qual Napoleon ła ga spostà 'nte ła Baxéłega de San Marco, fin a quei ténpi capeła del Doxe e doprada soło per ocaxion particołare.

Ai prinsipi de ła sua storia el gera divixo 'nte łe dó ìxołe Gemine e l'ìxoła de Ołivoło, unìe daspò per tirar su el sestièr de ancuo.

Monumenti e Céxe[canbia | canbia sorxente]

Riva dei S-ciavoni

Davèro de granda rełevansa per ła storia de ła sità ła xé ła Céxa de San Zacaria, łógo di atentai a desferénti doxi prima del'ano miłe, catada dria a Piasa San Marco. A nord ła maravegióxa Baxìłica de San Zanipoło, ła suna łe arche de numeróxi doxi fra cui Nicolò Marcello, Pietro Mocenigo, e de Andrea Vendramin.

Ła gaveva n'inportansa vèro vital per ła Serenìsima l'Arsenal de Venesia, chel deso el ga come paron ła Marina Miłitar, séntro stratèxico de ła sóa poténsa, frabica de nave che per sècołi no łe ga avùo sìmiłe. Sto desterminà conpleso, del qual na parte ła xé stada progetada e tirada su dal Sansovin, ła se tołeva 'ntel XVIII sècoło na parte inportante del sestièr e a ocio un sesto del'intrega superfisie del nùcleo sitadin insułar.[2]

'Ntel lai revoltà a ła parte sud de ła łaguna si cata ła famoxa Riva dei S-ciavoni, che ła tol el nome dai mercanti de ła Dalmasia, eora ciamada Schiavonia, che qua i armixava łe łóre nave e i trafegava.

Durante el XX sècoło, 'ntel ventenio fasista i xé stai butai xó i cantièri navałi chei se 'fasava 'ntel tóco intrà Via Garibaldi e i Zardini de ła Bienal per crear un slongamento ideal de ła Riva dei S-ciavoni, chiamà in orìxene Riva del'Inpero. Ancuo sto tóco el se ciama Riva dei Sete Màrtiri, per recordar na tràxica represałia contro i partigiani da parte dei soldai de ocupasion tedesca capitada propio in sto pónto qua durante ła Seconda Guera Mondial.

In sto sestièr qua se cata dó Scołe: ła Scóła de San Zorzi dei S-ciavoni e ła Scóła Granda de San Marco. St'ultema qua ła xé stada fata, da Napoleon, un Spedal miłitar e ła xé, anca ai giórni de ancuo, ła sede del Spedal Sivil sitadin de San Zanipoło, cusì ciamà perché el se pogia su ła baxìłica col stéso nome.


Fonte[canbia | canbia sorxente]

  1. Statìsteghe demogràfeghe del comun de venesia, basta 'ndar su "Popolazione per via" e scrìver "Castello"
  2. Guida Venezia , Miłan, Touring Editore s.r.l., 1996. pag.32 ISBN 88-365-0006-4
Sestièri de Venesia
Canarégio · Casteło · Dorsoduro · Santa Cróxe · San Marco · San Poło
Venezia-Stemma.png