Arbatax

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca
Arbatax
(SC) Arbatassa
frasion
Arbatax – Veduta
Dati aministrativi
Stato bandiera Itałia
Rejon Sardegna – stema Sardegna
Provincia Ojastra – stema Ojastra
Comun Tortolì
Teritorio
Coordinae 39°55′00″N 9°43′00″E / 39.933333, 9.716667Coordinate: 39°55′00″N 9°43′00″E / 39.933333, 9.716667
Altitudine 11 m s.l.m.
Abitanti 2 202 (2001)
Altre informasion
Còd. postałe 08048
Prefiso 0782
Fuxo orario UTC+1
Locałixasion
Italy location map.svg
Arbatax
Italy relief location map.jpg
Arbatax


El porto de Arbatax (in sardo arbatàssa, donca l'acento el va in fóndo: arbatàx) el xe na frasion del comun de Tortolì inte ła Provincia de l'Ojastra, in Sardegna. El se cata a 5 km dal séntro de Tortolì.

L'è nato come paexoto de pescadori e po in gran parte l'è (stà) un porto comerciałe łigà a l'industria de ła carta: deso el vien doparà anca come porto par grose nave turìstiche che riva da Roma, Genova, Òlbia e ła Còrsica. Da Arbatàx parte anca i barcuni par i paixi visini e łe cale de l'Ojastra, Santa Maria Navarrese e Tancau, Cala Sisine, Cala Luna, Is puligi de nie, Cala Goloritzè.

El ga anca n'aeroporto internasionałe picenin cołegà soratuto co Austria, Germania e Itałia che 'l smista i turisti a Tortolì e łe altre locałità turìstiche de l'Ojastra.

Arbatax el xe famóxo par łe Roce Róse, dei scoji rusi molto sugestivi che łe vien sù diretamente dal mar.


El nome e ła storia[canbia | canbia sorxente]

Drio na etimołogìa no confermà, el nome arbatàx el vien da l'àrabo arba‘at ‘ash(ar) (quatòrdexe) riferio al fato che 'ntel porto gh'era ła tóre nùmaro quatòrdexe del sistema de avistaménto saracen: intel porto gh'era dalbon na tóre saracéna (come che ghen'è in tuta ła costa sarda) deso canbià co un faro, ma el dubio el vien dal fato che i àrabi no i è mìa restai Arbatax tanto da łasar trace lenguìstiche 'ntei nomi. L' Amìride Mujahid al-Amiri di Denya (ciamà na volta Mugetto o Musetto) l'avéa ocupà el posto par un toco de ténpo masq curto, soło nel 1015-16 (el 406 de l'Egira).

Ła popołasion orixinaria ła vien dai pescaduri de imigrai da Ponza e anca deso bona parte de l'economia l'è łigà a ła pésca.


Economìa e demografìa[canbia | canbia sorxente]

Ła pésca ła cónta ancora par l'economia de Arbatax e el porto l'à anca zugà na parte inportante par l'industria łigà a ła cartiera de Tortolì: deso parò el turismo l'è drio deventar na risorsa senpre piasè inportante soratuto d'istà.

Col sviłupo gh'è vegnù sù diverse zone industriałi e turìstiche che łe ga unio ła frasion Arbatax al séntro de Tortolí. Deso come deso Arbatax l'è praticamente el terso paéxe de l'Ojastra, insieme co Tortolì e Lanusei.

Geografia e trasporti[canbia | canbia sorxente]

Arbatax el xe su ła pónta de Capo Bellavista, in mezo ła costa orientałe sarda, tacà al Stagno de Tortolì. I paixi piasè rente i è Tortolì a 5 km, Girasole a 9 km e Lotzorai a 11 km.

Via de mar[canbia | canbia sorxente]

Da póco el porto l'è stà ingrandio par i grandi-traghiti che riva da Genova e Civitavecchia e par łe nave vełoci veloci che vien da Fiumicin.

Via aerea[canbia | canbia sorxente]

A Arbatax ghe xe anca l'aeroportin internasionałe de "Tortolì-Arbatax" par aerei da turismo turistici e jet cei che va e vien co vołi charter da alcune sità europee.

Via feroviaria[canbia | canbia sorxente]

Ła stasion de treni de łe FdS (Ferrovie della Sardegna), l'è particołar sia par łe locomotive d'epoca, sia parché ła xe na ferovia a scartaménto ridóto che ła se slónga su e zo par tuti i paixi e paexoti del Noréxe che i sta sóto el mónte Gennargentu.