Andrea Griti

Da Wikipedia, l'ençiclopedia libara.
Va a: navigasion, serca

Andrea Griti (Bardołin, 17 de avril 1455 - Venesia, 28 de disenbre 1538) el xe sta el setantaseteximo doxe de ła Repùblica de Venesia.

Tisian, Retrato del Doxe Andrea Griti
Stema de Andrea Griti

Fioło de Francesco e de Viena Zane, dopo esar restà orfano de pare el vien tirà su da so nono Triadano, che se ło porta drio durante łe so inbasarie pa' ła Republica in Inghiltera, Fransa e Spagna. Inte'l 1476, so mojere Benedeta Vendramin ła more co ła jera drio partorir Francesco, ugnoło fioło legitimo del Griti. Xovane védoo el se trasferise a Costantinopołi, 'ndove jera bałio el proxio Batista. Là el fa el marcante, soratuto de grani, e 'l va convivare, a Pera, co na xovane greca da ła cuałe el gavarà cuatro fiołi "bastardi": Alvixe, Xorxi, Lorenso e Piero.

Inte'l agosto del 1499 i turchi i descoerxe che'l ghe pasa informasion a Venesia so ła marineria miłitare otomana. Grasie a l'amicisia co'l vixir el riese a evitar ła péna de morte e 'l vien icaxonà inte ła fortesa de łe Sete Tori (ciamà da i turchi Yedikule) . Dopo scuaxi tri ani el vien rełasà par condure łe tratative de pase infrà Venesia e 'l turco.

Inte'l 1503 el torna Venesia, 'ndove el se marida co Maria Donà che ła ghe darà do fiołe: Benedeta e Viena. A Venesia el se dedica a ła pułitega e inte'l 1509 el deventa procurador de San Marco. Dopo ła sconfita de Agnadeło el guida ła reconcuista del stato da Tera: a lujo el entra a Pàdoa, che'l defendarà, inte'l setenbre del steso ano, dal asedio de łe trupe inperiałi; cuindi el riconcuista Soave. Inte'l disenbre del 1511 el xe so'l fronte orientałe e inte'l febraro del 1512 'l entra a Bresa, ma sensa l'artiłieria no'l pol destanar i ocupanti fransexi che se xe rintanai inte'l casteło, che, insieme a i rinforsi guidai da Gaston de Foix-Nemours i bate i venesiani e i catura el Griti. Portà a Pavia, po inte'l castel Sforsesco a Miłan e cuindi a Lion el vien libarà inte'l 1513 dato che intanto Venesia e Fransa łe xe deventae aleae. El rientra cuindi Venesia 'ndove el vien nominà savio del Consejo. Inte'l majo del 1514 el vien nominà Capitan Xeneral da Mar.

El 20 de majo del 1523 el vien eleto doxe, co'l minimo indispensabiłe de i voti. A ła so morte, avegnua el 28 de disenbre del 1538, el vien sepolto inte ła cexa de San Francesco de ła Vigna.

Altri projeti[canbia | canbia sorxente]


Doxe de Venesia

 
Cuel prima Cuel daspò
Antonio Grimani 20 de majo 1523 - 28 de disenbre 1538 Pietro Lando